Moduł 1 · Rola szefa sprzedaży i model sprzedaży B2B
Zarządzanie sprzedażą: co robi szef sprzedaży
Po tej lekcji opiszesz, czym zarządzanie sprzedażą różni się od samodzielnego sprzedawania, i rozpiszesz własny tydzień na cztery obszary pracy szefa sprzedaży.
Ten kurs jest materiałem edukacyjnym. Nie jest poradą prawną ani konsultacją specjalisty i nie zastępuje prawnika, księgowego, inspektora ochrony danych, lekarza ani psychologa. Sytuacja każdej firmy jest inna, a wyniki po wprowadzeniu opisanych praktyk nie będą takie same w każdej polskiej firmie. Tam, gdzie lekcje dotykają prawa pracy, wskazują, o co zapytać kadry lub prawnika.
Od sprzedawania do zarządzania
Handlowiec odpowiada za własne szanse sprzedaży. Szef sprzedaży odpowiada za to, żeby cały zespół dowoził wynik w sposób powtarzalny. To zmienia pytania, z którymi zaczyna się tydzień. Handlowiec pyta: z kim dzisiaj rozmawiam? Szef sprzedaży pyta: ile szans mamy w lejku, które utknęły, kto potrzebuje pomocy i czy plan na ten kwartał jest realny?
Zarządzanie sprzedażą składa się z kilku powtarzalnych zadań. Szef ustala, jak wygląda proces sprzedaży i jakie są jego etapy. Planuje wynik i rozkłada go na ludzi. Mierzy to, co się dzieje, i reaguje na odchylenia. Dobiera i wdraża handlowców, a potem rozmawia z nimi o pracy. Do tego dochodzi wynagradzanie, które ma sens dla firmy i nie psuje relacji z klientem. Cały kurs idzie tym tropem, moduł po module.
Samej techniki rozmowy z klientem tu nie uczymy. Jeśli chcesz ją odświeżyć, służy do tego kurs Sprzedaż od podstaw.
Dobrze to widać na prostym porównaniu. Handlowiec, który zamknie kontrakt na 80 000 zł, ma jasny wynik: jest umowa. Szef sprzedaży, który przez tydzień poprawił definicje etapów i przeprowadził pięć rozmów 1:1, nie ma żadnej faktury. Efekt jego pracy pojawia się w następnych tygodniach, w tym, jak zespół prowadzi szanse. Dlatego tak łatwo wrócić do własnej sprzedaży: tam rezultat widać od razu.
W polskiej firmie handlowej, szczególnie małej, szef sprzedaży bywa też właścicielem. Wtedy trzeba oddzielić dwie role w kalendarzu: czas, w którym sprzedajesz, i czas, w którym zarządzasz. Kodeks pracy mówi o obowiązkach pracodawcy wobec pracowników, ale to, jak szef organizuje swój tydzień i zespół, zależy od firmy. Zapytaj kadry, jak w Twojej firmie opisano zakres obowiązków kierownika.
Pułapka najlepszego handlowca
Awans z handlowca na szefa często oznacza, że dalej robi się to, co wychodziło najlepiej: samemu domyka się trudnych klientów. Wynik w danym miesiącu może wtedy wyglądać dobrze, ale zespół uczy się, że w trudnej sytuacji przychodzi szef i robi robotę za nich. Zarządzanie zaczyna się w momencie, gdy część czasu przeznaczasz na rzeczy, których nie widać w żadnej pojedynczej umowie: przegląd lejka, rozmowę 1:1, zmianę definicji etapu.
Dobrym wskaźnikiem jest podział tygodnia. Jeśli większość czasu spędzasz u klientów zamiast przy zespole i lejku, zarządzasz w niewielkim stopniu. Nie ma jednej właściwej proporcji, bo zależy od wielkości zespołu i typu sprzedaży, ale warto ją znać i świadomie wybierać.
Przykład fikcyjny: tydzień szefa sprzedaży
Przykład fikcyjny. Pan Marek kieruje sprzedażą w hurtowni okuć w Poznaniu. Ma pięciu handlowców i plan kwartalny 1 200 000 zł. W poniedziałek rano przegląda lejek i zaznacza trzy szanse bez kontaktu od dwóch tygodni. We wtorek i środę rozmawia 1:1 z dwiema osobami. W czwartek jedzie z handlowcem do klienta i tylko obserwuje. W piątek wysyła zespołowi krótkie podsumowanie tygodnia. Własnych klientów zostawił sobie dwóch, największych, a resztę przekazał zespołowi.
Po miesiącu pan Marek zapisuje, że na lejek i ludzi poszło około 70 procent czasu w tym przykładzie, a na własną sprzedaż 30. Ta proporcja jest dla niego punktem wyjścia do rozmowy z właścicielem firmy o tym, co jeszcze oddać.
Najważniejsze w 3 punktach
- Handlowiec odpowiada za własne szanse, a szef sprzedaży za to, żeby zespół dowoził wynik powtarzalnie.
- Praca szefa dzieli się na proces i lejek, plan i liczby, ludzie i rozmowy oraz wynagradzanie.
- Podział tygodnia pokazuje, czy zarządzasz, czy nadal głównie sprzedajesz, więc warto go raz zapisać.
Szkolisz cały zespół handlowy? Zobacz pakiety dla firm: Kursy dla firm.
Źródła
Opracowanie własne VITA na podstawie praktyki zarządzania sprzedażą, przykłady fikcyjne.