Czym jest architektura informacji

Po tej lekcji wyjaśnisz, czym jest architektura informacji, i opiszesz każdy serwis przez trzy obszary: użytkowników, treść i kontekst. Poznasz też przykład, który będzie towarzyszył Ci przez cały kurs.

Czym zajmuje się architektura informacji

Architektura informacji (ang. information architecture, w skrócie IA) to projektowanie struktury treści: jak je pogrupować, jak nazwać, jak połączyć i jak sprawić, żeby ludzie znajdowali to, czego szukają. Dotyczy stron internetowych, sklepów, aplikacji, intranetów, baz wiedzy, a nawet folderów na dysku zespołu.

Termin upowszechnił w latach 70. Richard Saul Wurman, architekt i grafik, który w 1976 roku nadał konwencji Amerykańskiego Instytutu Architektów hasło „architektura informacji”. W projektowaniu serwisów internetowych dziedzinę opisali Louis Rosenfeld i Peter Morville w książce Information Architecture (czwarte wydanie, z Jorge Arango, ukazało się w 2015 roku). Z tej książki pochodzi większość pojęć, których używa się dziś w zespołach UX.

Architektura informacji nie jest grafiką ani kodem. Ta sama struktura może dostać różny wygląd, a ładny interfejs nie uratuje struktury, w której nikt się nie odnajduje. Dobrze to widać, gdy zespół spiera się o kolor przycisku, a klienci i tak dzwonią z pytaniem, gdzie jest regulamin zwrotów.

Trzy obszary: użytkownicy, treść, kontekst

Rosenfeld i Morville opisują pracę architekta informacji jako szukanie równowagi między trzema obszarami. Każdy z nich zadaje inne pytania.

• Użytkownicy: kim są, czego potrzebują, jakich słów używają, jak szukają. Doświadczony ogrodnik i osoba, która właśnie kupiła pierwszą działkę, opiszą ten sam problem zupełnie innymi słowami.
• Treść: jakie materiały masz (produkty, artykuły, dokumenty, formularze), ile ich jest, kto je tworzy i jak szybko przybywa nowych.
• Kontekst: cele organizacji, budżet, technologia, przepisy, kultura firmy i ludzie, którzy będą utrzymywać strukturę po wdrożeniu.

Struktura projektowana tylko z myślą o treści przypomina katalog magazynowy. Struktura projektowana tylko pod cele biznesowe zamienia się w menu pełne promocji. Projekt, który ignoruje użytkowników, ma etykiety zrozumiałe wyłącznie dla zespołu.

Na podstawie: Rosenfeld, Morville, Arango, Information Architecture, wyd. 4, 2015.

Przykład kursu: sklep Zielony Zakątek z Poznania

W całym kursie będziesz pracować na jednym fikcyjnym przykładzie. Zielony Zakątek to sklep internetowy z Poznania, który sprzedaje rośliny, nasiona, narzędzia i nawozy. Ma około 1800 produktów, poradnik z artykułami o uprawie i centrum pomocy z pytaniami o dostawę, zwroty i reklamacje. Dane w przykładzie są wymyślone na potrzeby ćwiczeń.

Opis sklepu przez trzy obszary wygląda tak:

• Użytkownicy: właściciele balkonów w blokach, działkowcy, osoby z domem i ogrodem, a także firmy zakładające zieleń. Część klientów zna łacińskie nazwy roślin, większość szuka po problemie („roślina na zacieniony balkon”).
• Treść: karty produktów, artykuły poradnikowe, strony informacyjne (dostawa, płatności, zwroty), regulamin i polityka prywatności zgodna z RODO.
• Kontekst: mały zespół (dwie osoby piszą treści), sezonowość (wiosną ruch rośnie kilkukrotnie), sklep na gotowej platformie, która ogranicza liczbę poziomów menu.

Problem, od którego zaczyna się praca: klienci piszą na czacie, że nie mogą znaleźć nawozów do roślin balkonowych, choć sklep ma ich kilkadziesiąt. Nawozy leżą w kategorii „Chemia ogrodnicza”, a takiej nazwy nikt z klientów nie używa.

Po czym poznać problemy z architekturą informacji

Złej struktury zwykle nie widać w jednym miejscu. Widać jej skutki:

1. Te same pytania wracają do obsługi klienta, choć odpowiedź jest na stronie.
2. Wyszukiwarka wewnętrzna dostaje frazy, które pasują do istniejących kategorii, ale ludzie nie trafiają do nich z menu.
3. Ta sama treść żyje w dwóch miejscach w dwóch wersjach (na przykład dwa różne cenniki dostawy).
4. Zespół spiera się, gdzie dodać nową stronę, bo żadna sekcja do niej nie pasuje.
5. Nazwy kategorii pochodzą z wewnętrznego żargonu firmy albo od dostawcy.

Każdy z tych sygnałów to hipoteza do sprawdzenia, a nie wyrok. W kolejnych modułach nauczysz się zbierać dane, które pokażą, czy problem naprawdę leży w strukturze.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Architektura informacji projektuje strukturę treści: grupy, nazwy, połączenia i drogi dotarcia do informacji.
2. Każdą decyzję oceniasz w trzech obszarach jednocześnie: użytkownicy, treść i kontekst organizacji.
3. Problemy ze strukturą zdradzają powtarzające się pytania, duplikaty treści i etykiety z wewnętrznego żargonu.

Źródła

• Rosenfeld L., Morville P., Arango J., Information Architecture: For the Web and Beyond, wyd. 4, O'Reilly 2015: https://www.oreilly.com/library/view/information-architecture-4th/9781491913529/
• Resmini A., The Poetics of Information Architecture, Journal of Information Architecture (o Wurmanie i konwencji AIA 1976): https://journalofia.org/volume3/issue2/03-resmini
• Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1440: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000848
• Stan na październik 2026.