Kto za co odpowiada: nauczyciel, dyrektor, organ prowadzący

Po tej lekcji wskażesz, które obowiązki związane z bezpieczeństwem uczniów ciążą na Tobie, które na dyrektorze, a które dotyczą organu prowadzącego szkołę. Stan prawny: listopad 2026.

Ten kurs nie zastępuje praktycznego szkolenia z pierwszej pomocy ani szkolenia BHP. Porządkuje przepisy i pokazuje, jak z nich korzystać na co dzień; ćwiczenie na fantomie pod okiem instruktora jest niezastąpione. To materiał edukacyjny, nie porada prawna, a o szczegółach Twojej szkoły rozstrzygają statut i dyrektor.

Co ustawa mówi o nauczycielu

Karta Nauczyciela nakłada na Ciebie obowiązek rzetelnego realizowania zadań na powierzonym stanowisku i podstawowych funkcji szkoły: dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Wprost dodaje do nich zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę (art. 6 pkt 1). Ustawa nie wylicza tych zadań. Ich zakres ustala statut, który zgodnie z Prawem oświatowym określa zadania nauczycieli, w tym te dotyczące bezpieczeństwa, oraz sposób i formy ich wykonywania (art. 98 ust. 1 pkt 7).

Jesteś też pracownikiem, więc obowiązuje Cię Kodeks pracy: przestrzeganie przepisów BHP jest Twoim podstawowym obowiązkiem. Masz znać te przepisy, brać udział w szkoleniach, stosować się do poleceń przełożonych w tej sprawie i niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia (art. 211 pkt 1, 2 i 6 KP). Przełożonym służbowym wszystkich pracowników szkoły jest dyrektor (art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Zadania dyrektora i organu prowadzącego

Dyrektor sprawuje opiekę nad dziećmi i młodzieżą uczącą się w szkole (art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela) i odpowiada za zapewnienie bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę (art. 7 ust. 2 pkt 6). To samo mówi Prawo oświatowe (art. 68 ust. 1 pkt 3 i 6). Rozporządzenie w sprawie BHP w szkołach dodaje, że dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole, a także podczas zajęć poza jej obiektami (§ 2). Co najmniej raz w roku kontroluje warunki korzystania z obiektów szkoły, sporządza z tego protokół i przekazuje jego kopię organowi prowadzącemu (§ 3).

Dyrektor jest również kierownikiem zakładu pracy dla nauczycieli (art. 68 ust. 5 Prawa oświatowego), czyli pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy, który odpowiada za stan BHP. Kodeks mówi wprost, że obowiązki pracowników nie zmieniają zakresu tej odpowiedzialności (art. 207 § 1 KP). Twoje obowiązki nie zdejmują więc odpowiedzialności z dyrektora, a jego odpowiedzialność nie zwalnia Ciebie z Twoich.

Organ prowadzący, najczęściej gmina, pojawia się w rozporządzeniu w kilku miejscach. Dostaje kopię protokołu z kontroli (§ 3 ust. 2). Dyrektor zawiadamia go o zawieszeniu zajęć, gdy w salach nie da się utrzymać 18°C (§ 17), a przy mrozie lub innych zdarzeniach zagrażających zdrowiu uczniów zawiesza zajęcia za jego zgodą (§ 18 ust. 2). Sam organ może zawiesić zajęcia, gdy imprezy ogólnopolskie lub międzynarodowe utrudniają uczniom dojście do szkoły albo organizację zajęć (§ 18 ust. 1). W praktyce to dyrektor jest dla organu prowadzącego stroną kontaktu, więc usterkę lub zagrożenie zgłaszasz dyrektorowi.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Karta Nauczyciela zalicza zapewnienie bezpieczeństwa uczniom do Twoich zadań, a ich zakres ustala statut.
2. Za bezpieczne warunki pobytu i za BHP jako pracodawca odpowiada dyrektor; Twoje obowiązki jego odpowiedzialności nie znoszą.
3. Z organem prowadzącym kontaktuje się dyrektor, więc zagrożenia i usterki zgłaszasz jemu.

Źródła

• Ustawa Karta Nauczyciela (Dz.U. 2026 poz. 515), art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 6.
• Ustawa Prawo oświatowe (Dz.U. 2026 poz. 820), art. 68 ust. 1 pkt 3 i 6, ust. 5, art. 98 ust. 1 pkt 7.
• Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 207 § 1, art. 211 pkt 1, 2 i 6.
• Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1604), § 2, 3, 17, 18, 19.
• Postacie w przykładach są fikcyjne.