Moduł 1 · Po co dane w codziennej pracy
Analiza danych dla nie-analityków: co to znaczy w codziennej pracy
Po tej lekcji wskażesz, w których momentach swojej pracy już korzystasz z liczb, i ustalisz, czym jest analiza danych dla nie-analityków: trzy role (czytanie raportu, zlecanie analizy, podejmowanie decyzji), bez Excela i bez wzorów.
Dla kogo jest ten kurs i czego nie obiecuje
Ten kurs jest materiałem edukacyjnym. To nie jest porada prawna ani konsultacja specjalisty, a kurs nie zastępuje prawnika, księgowego, inspektora ochrony danych, lekarza ani psychologa. Nie obiecuje też, że decyzje podjęte na liczbach będą zawsze trafne ani że wyniki firmy się poprawią. Uczy czegoś węższego: jak sprawdzić, co raport naprawdę mówi, zanim ktoś na jego podstawie zdecyduje.
Kurs skierowany jest do osób, które w polskiej firmie czytają raporty, zlecają analizy lub decydują o budżecie, grafiku, ofercie albo zatrudnieniu, ale same nie liczą. Jeśli szukasz pracy w arkuszu kalkulacyjnym, zajrzyj do kursu "Analiza danych w Excelu dla początkujących: od pytania do raportu" (/courses/analiza-danych-dla-poczatkujacych). Tutaj wszystkie obliczenia da się zrobić w głowie lub na kalkulatorze telefonu.
Trzy role, w których spotykasz dane
Analiza danych dla początkujących zwykle zaczyna się od narzędzi. Ten kurs zaczyna od ról, bo to one decydują, czego potrzebujesz. Czytelnik raportu musi umieć ocenić, czy liczba jest wiarygodna i co ją tworzy. Zleceniodawca analizy musi umieć sformułować pytanie tak, żeby analityk odpowiedział na to, o co chodziło. Osoba decydująca musi odróżnić to, co wynika z liczb, od własnej oceny.
Jedna osoba często pełni wszystkie trzy role w ciągu jednego tygodnia. Kierowniczka działu obsługi klienta w firmie z Wrocławia w poniedziałek czyta raport o liczbie zgłoszeń, we wtorek prosi analityka o zestawienie według godzin, a w piątek decyduje, czy dodać zmianę popołudniową.
Gdzie liczby już są w Twojej pracy
Dane nie zaczynają się od systemu analitycznego. Dane to także lista obecności, arkusz zamówień, zeszyt reklamacji, ankieta po szkoleniu, liczba wejść na stronę, czas odpowiedzi na maila. Raport powstaje wtedy, gdy ktoś te zapisy zbierze, policzy i przedstawi. Każdy z tych etapów może coś zmienić w liczbie, którą widzisz na końcu, i dlatego w module 2 przyjrzymy się źródłom.
Dobre pytanie na początek brzmi: jakiej decyzji ma służyć ta liczba? Raport o sprzedaży miesięcznej bez decyzji do podjęcia jest tylko tabelą. Ta sama tabela przy decyzji o zamówieniu towaru na następny kwartał staje się narzędziem.
Przykład: dwa zdania z poniedziałkowego spotkania
Przykład fikcyjny. Pan Krzysztof, kierownik magazynu w firmie handlowej z Łodzi, słyszy na spotkaniu dwa zdania.
Pierwsze: "Reklamacji jest coraz więcej". Drugie: "W październiku przyszło 42 reklamacje, w listopadzie 51, przy podobnej liczbie wysłanych paczek". Pierwsze zdanie jest wrażeniem. Drugie można sprawdzić: różnica to 9 reklamacji, czyli 9 podzielone przez 42 daje około 0,21, a więc wzrost o około 21 procent. Pan Krzysztof zapisuje pytanie do analityka: "Czy wzrost dotyczy jednego przewoźnika albo jednej kategorii towaru?". Nie wie jeszcze, co zrobić, ale wie, jakiej informacji mu brakuje. To wystarczający efekt jednego spotkania.
Jeśli reklamacji przybyło tylko u jednego przewoźnika, decyzja będzie inna niż wtedy, gdy wzrost dotyczy wszystkich paczek. Liczba 21 procent sama tego nie rozstrzyga, więc pytanie do analityka jest ważniejsze niż sama liczba.
Najważniejsze w 3 punktach
- Analiza danych dla nie-analityków obejmuje trzy role: czytanie raportu, zlecanie analizy i podejmowanie decyzji. Do żadnej z nich nie potrzeba Excela.
- Dane są wszędzie, gdzie coś się zapisuje: w liście obecności, zeszycie reklamacji, ankiecie, systemie. Każda liczba w raporcie przeszła przez kilka etapów, na których mogła się zmienić.
- Liczba ma sens, gdy wiadomo, jakiej decyzji służy. Bez decyzji raport jest tabelą, a z decyzją staje się narzędziem.
Szkolisz cały zespół? Zobacz pakiety dla firm: Kursy dla firm
Źródła
- Opracowanie własne VITA na podstawie praktyki pracy z raportami, przykłady fikcyjne.
- Postacie i dane w przykładach są fikcyjne.