Moduł 1 · Podstawy modelowania finansowego w Excel
Struktura modelu finansowego startupu
Czy wiesz, że 90% startupów upada w pierwszych 2 latach? Jedną z głównych przyczyn są błędy w planowaniu finansowym. Dobrze zbudowany model finansowy to Twoja mapa drogowa do sukcesu — pozwala przewidzieć problemy zanim się pojawią i podejmować świadome decyzje biznesowe.
Model finansowy startupu to kompleksowy arkusz Excel, który symuluje przyszłą sytuację finansową Twojej firmy. Wyobraź sobie, że planujesz startup oferujący aplikację do fitness. Bez modelu finansowego nie wiesz, ile potrzebujesz kapitału, kiedy osiągniesz break-even, ani czy Twój biznes w ogóle ma sens ekonomiczny.
Pięć kluczowych arkuszy modelu
1. Assumptions (Założenia) — silnik Twojego modelu
To najważniejszy arkusz, gdzie definiujesz wszystkie parametry biznesowe. Każda liczba w modelu powinna pochodzić stąd:
Założenia dotyczące wzrostu:
- Tempo wzrostu użytkowników: 20% miesięcznie (typowe dla aplikacji w fazie wzrostu)
- Konwersja z freemium na premium: 3-5%
- Churn rate (odejścia klientów): 5% miesięcznie dla SaaS
Założenia cenowe:
- Średni przychód na użytkownika (ARPU): 29 zł/miesiąc
- Marża brutto: 85% (typowa dla aplikacji)
Założenia kosztowe:
- CAC (koszt pozyskania klienta): 45 zł
- Wynagrodzenia: developer senior — 12 000 zł brutto, marketer — 8 000 zł brutto
Wskazówka: Każde założenie umieść w osobnej komórce z nazwą. Np. komórka B5 = "Miesięczny wzrost użytkowników", wartość 20%. Dzięki temu łatwo testujesz scenariusze.
2. Revenue Model (Model przychodów)
Tutaj budujesz miesięczną prognozę sprzedaży na 3-5 lat:
- Liczba użytkowników: Zaczynasz z 100, każdy miesiąc rośnie o 20%
- Segmentacja klientów: freemium vs premium vs enterprise
- Różne strumienie: subskrypcje (80% przychodów), reklamy (15%), partnerships (5%)
Przykład kalkulacji: Miesiąc 12 = 891 użytkowników premium × 29 zł = 25 839 zł miesięcznych przychodów powtarzalnych (MRR).
3. Cost Structure (Struktura kosztów)
Koszty zmienne (COGS):
- Hosting AWS: 0,50 zł na użytkownika miesięcznie
- Prowizje Apple/Google: 30% od sprzedaży w app store
- Koszty płatności: 1,8% + 0,25 zł za transakcję
Koszty stałe (OPEX):
- Zespół: 2 developerów (24 000 zł) + marketer (8 000 zł) + founder (5 000 zł)
- Biuro: 3 000 zł miesięcznie w Warszawie
- Software: Figma, GitHub, Analytics — 500 zł miesięcznie
Marketing (70% budżetu na digital):
- Facebook Ads: 8 000 zł miesięcznie (CAC = 40 zł)
- Google Ads: 5 000 zł miesięcznie (CAC = 50 zł)
- Content marketing: 2 000 zł miesięcznie
4. Cash Flow Statement (Przepływy pieniężne)
Najważniejszy arkusz dla startupu — pokazuje, czy będziesz miał pieniądze na konto:
- Wpływy: przychody ze sprzedaży + rundy inwestycyjne
- Wypływy: wszystkie koszty operacyjne
- Saldo końcowe: ile gotówki zostaje na koniec miesiąca
- Burn rate: ile wydajesz miesięcznie netto
- Runway: na ile miesięcy wystarczy obecna gotówka
Wskazówka: Jeśli Twój runway spada poniżej 6 miesięcy, czas szukać finansowania lub drastycznie ciąć koszty.
5. KPI Dashboard
Jeden arkusz z najważniejszymi wskaźnikami i wykresami:
- MRR growth rate: tempo wzrostu miesięcznych przychodów
- CAC Payback Period: ile miesięcy trzeba, żeby klient zwrócił koszt pozyskania
- LTV/CAC ratio: powinna być > 3:1
- Gross Margin: procent, który zostaje po odliczeniu COGS
- Monthly Active Users (MAU): rzeczywista aktywność użytkowników
Logika powiązań między arkuszami
Kluczem sukcesu jest połączenie wszystkich arkuszy formułami Excel. Zmiana założenia o tempie wzrostu z 20% na 25% powinna automatycznie zaktualizować:
- Liczbę użytkowników w Revenue Model
- Koszty hostingu w Cost Structure
- Przepływy w Cash Flow
- Wszystkie KPI w Dashboard
Przykład formuły: =Assumptions!$B$5 zamiast wpisywania "20%" na sztywno.