Czym jest EdTech i dlaczego ma znaczenie

Po tej lekcji wyjaśnisz, czym jest EdTech, odróżnisz innowację od samego zakupu sprzętu i ocenisz pomysł na zmianę w swojej placówce prostym zestawem pytań.

EdTech bez marketingu

EdTech (od ang. educational technology) to technologie cyfrowe używane do uczenia, uczenia się i organizowania pracy szkoły: platformy z materiałami, narzędzia do ćwiczeń i quizów, dzienniki elektroniczne, symulacje, aplikacje dostępności, a od niedawna także narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Sama obecność komputera w sali nie jest jednak innowacją. Prezentacja wyświetlona na monitorze interaktywnym zamiast na tablicy kredowej to ta sama lekcja w nowym opakowaniu.

O innowacji mówimy wtedy, gdy zmienia się sposób pracy i da się pokazać, po co: uczniowie dostają szybszą informację zwrotną, mogą ćwiczyć we własnym tempie, nauczyciel widzi, które zagadnienie sprawia kłopot, a uczeń z dysleksją czyta tekst z funkcją odczytu na głos. Technologia jest środkiem, a punktem wyjścia zawsze jest problem dydaktyczny.

W całym kursie będziesz towarzyszyć fikcyjnej Szkole Podstawowej nr 12 w Lublinie. Wicedyrektorka Ewa odpowiada za rozwój szkoły, a Kamil uczy matematyki w klasach 4–8. Szkoła ma kilka monitorów interaktywnych z programu „Aktywna tablica”, salę komputerową i dziennik elektroniczny. Pytanie Ewy brzmi: co z tym zrobić, żeby uczniowie naprawdę lepiej się uczyli?

Cztery poziomy zmiany: model SAMR

Pomocną mapą jest model SAMR, opisany przez Rubena Puenteduru. Dzieli on użycie technologii na cztery poziomy:

Na podstawie modelu SAMR (R. Puentedura). Wyższy poziom nie zawsze jest lepszy.

SAMR nie jest drabiną, po której trzeba wspiąć się jak najwyżej. Kartkówka w formie quizu online (augmentacja) może być dokładnie tym, czego potrzebuje Kamil, bo oszczędza mu sprawdzanie i daje uczniom wynik od razu. Model służy do zadania pytania: co ta technologia zmienia w zadaniu ucznia?

Drugim przydatnym modelem jest TPACK (Mishra i Koehler, 2006). Mówi, że dobra lekcja z technologią wymaga połączenia trzech rodzajów wiedzy: o treści przedmiotu, o metodach nauczania i o samym narzędziu. Nauczyciel, który świetnie zna aplikację, ale nie wie, gdzie uczniowie mylą ułamki, nie wykorzysta jej dobrze.

Polski kontekst: co już masz w szkole

Polskie szkoły nie zaczynają od zera. Kilka elementów warto znać, bo pojawiają się w dokumentach i wnioskach o dofinansowanie:

• Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji przyjęta uchwałą Rady Ministrów nr 98 z 12 września 2024 r. (M.P. poz. 812). Wyznacza kierunki do 2027, 2030 i 2035 roku, a nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja, to jeden z obszarów działań.
• Rządowy program „Cyfrowy Uczeń” na lata 2025–2029, przyjęty uchwałą Rady Ministrów we wrześniu 2025 r. Finansuje sprzęt, oprogramowanie, szkolenia nauczycieli i usługi cyfrowe, z budżetem 260 mln zł i wkładem własnym co najmniej 20%.
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl) z bezpłatnymi e-materiałami do przedmiotów od klasy 1 szkoły podstawowej do szkoły ponadpodstawowej.
• Zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów szkół podstawowych w czasie zajęć, wprowadzony nowelizacją Prawa oświatowego od 1 września 2026 r. Wyjątek dotyczy m.in. sytuacji, gdy nauczyciel zgodzi się na użycie telefonu w celach dydaktycznych. To ważne dla każdego pomysłu, który zakłada pracę na telefonach uczniów.

Innowacja w polskiej szkole działa więc w ramach przepisów: statutu, zasad oceniania wewnątrzszkolnego, RODO i regulaminów korzystania ze sprzętu.

Jak ocenić pomysł na innowację

Zanim Ewa zgodzi się na nowe narzędzie, zadaje pięć pytań:

1. Jaki problem rozwiązujemy? Na przykład: uczniowie klas 6 słabo radzą sobie z procentami, a na powtórki brakuje czasu.
2. Co zmieni się w pracy ucznia? Dostanie natychmiastową informację zwrotną i dodatkowe zadania na swoim poziomie.
3. Skąd będziemy wiedzieć, że działa? Porównamy wyniki diagnozy we wrześniu i w styczniu oraz zapytamy uczniów o trudność zadań.
4. Jakie dane narzędzie przetwarza? Kto jest administratorem, gdzie są dane, czy mamy umowę powierzenia zgodną z RODO.
5. Ile to kosztuje w czasie? Szkolenie, przygotowanie materiałów, wsparcie techniczne.

Te pytania wrócą w każdym module. Dzięki nim rozmowa o technologii zaczyna się od celu, a nie od katalogu produktów.

Najważniejsze w 3 punktach

1. EdTech to środek do rozwiązania problemu dydaktycznego, a innowacja zaczyna się wtedy, gdy zmienia się zadanie ucznia lub informacja zwrotna.
2. Modele SAMR i TPACK pomagają ocenić, co technologia zmienia i jakiej wiedzy wymaga od nauczyciela.
3. W Polsce innowacje działają w ramach konkretnych dokumentów i przepisów: Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji, programu „Cyfrowy Uczeń”, Prawa oświatowego i RODO.

Źródła

• Uchwała nr 98 Rady Ministrów z 12 września 2024 r. w sprawie przyjęcia Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji (M.P. 2024 poz. 812): https://eli.gov.pl/eli/MP/2024/812/ogl
• Rządowy program „Cyfrowy Uczeń” na lata 2025–2029, gov.pl (stan na październik 2026): https://www.gov.pl/web/edukacja/cyfrowy-uczen
• Ustawa o zmianie ustawy Prawo oświatowe (zakaz korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych), Dz.U. 2026 poz. 1036.
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna: https://zpe.gov.pl/o-zpe
• Mishra P., Koehler M. J. (2006), Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge, Teachers College Record 108(6).
• Puentedura R. R., model SAMR (opis autora): http://hippasus.com/rrpweblog/