Lider a szef: autorytet, który nie wynika z tytułu

Po tej lekcji odróżnisz rolę szefa od roli lidera, nazwiesz trzy źródła wpływu, które masz bez stanowiska kierowniczego, i ocenisz, na co w swoim zespole masz realny wpływ.

Szef ma stanowisko, lider ma zaufanie

Szef, czyli kierownik, ma uprawnienia nadane przez firmę: przydziela zadania, ocenia pracę, decyduje o premii, zatwierdza urlopy. Lider to osoba, za którą inni idą, bo uznają, że to ma sens. Obie role mogą zejść się w jednej osobie, ale nie muszą. W małej polskiej firmie często jest tak, że formalnie zespołem kieruje właścicielka albo kierownik działu, a codziennie projekt prowadzi ktoś inny: starsza programistka, koordynator wdrożenia, brygadzista, osoba, którą wszyscy pytają o zdanie jako pierwszą.

Ten kurs jest dla takiej osoby. Jeśli masz już tytuł kierownika i uczysz się pracy z podwładnymi, bliższy będzie kurs „Akademia początkującego managera”. Tutaj zaczynamy tam, gdzie tytułu nie ma. Kurs nie obiecuje awansu, autorytetu ani efektów w konkretnym zespole. Opisuje zachowania, które możesz ćwiczyć niezależnie od stanowiska.

Trzy źródła wpływu bez tytułu

Lekcja opiera się na praktyce, nie na badaniach. Bez stanowiska wpływ bierze się zwykle z trzech rzeczy. Pierwsza to kompetencja: wiesz, jak coś zrobić, albo wiesz, gdzie to sprawdzić. Druga to wiarygodność: robisz to, co powiedziałaś lub powiedziałeś, że zrobisz (rozwija ją moduł 4). Trzecia to relacja: ludzie mogą Ci powiedzieć, że mają problem, i Ty możesz powiedzieć to samo im.

Gdy brakuje jednego z nich, widać to szybko. Kompetentna osoba bez wiarygodności bywa wzywana do trudnych zadań, ale nikt nie liczy, że dotrzyma terminu. Osoba z relacjami, ale bez kompetencji, jest lubiana i omijana przy decyzjach. Osoba wiarygodna i kompetentna, ale bez relacji, dostaje prawdę dopiero wtedy, gdy projekt się sypie.

Lekcja oparta na praktyce.

Czego lider bez stanowiska nie robi

Nie wydaje poleceń tonem szefa. Nie ma za nimi żadnych konsekwencji, więc brzmią jak uzurpacja i budzą opór. „Zrób to do piątku” od koleżanki z tego samego poziomu zwykle słyszy się inaczej niż od kierownika. Lepiej podać powód i zostawić miejsce na odpowiedź: „Potrzebuję tego do piątku, bo w poniedziałek oddajemy wersję klientowi. Dasz radę, a jeśli nie, co mogę zdjąć z Twojej listy?”.

Nie przejmuje też uprawnień, których nie dostał. Ustal z przełożonym, co jest Twoją rolą w projekcie, a co zostaje po jego stronie (lekcja 6.2). Zdanie „Prowadzę wdrożenie, ale o urlopach i premiach decyduje Wojtek” oszczędza zamieszania, zanim ktoś o to zapyta.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Szef ma uprawnienia z umowy, lider bez stanowiska ma wpływ wynikający z kompetencji, wiarygodności i relacji.
2. Nie wydawaj poleceń tonem kierownika. Podaj powód i zostaw miejsce na odpowiedź.
3. Ustal z przełożonym, co jest Twoją rolą, a co zostaje po jego stronie.

Źródła

• Lekcja oparta na praktyce. Podział na trzy źródła wpływu jest narzędziem autorskim kursu, nie wynikiem badań.
• Postacie i sytuacje w przykładach są fikcyjne.