Moduł 1 · Podstawy networkingu
Czym jest networking i dlaczego działa
Po tej lekcji wyjaśnisz, czym jest networking, a czym nie jest, i dlaczego relacje zawodowe dają dostęp do informacji, których nie znajdziesz w ogłoszeniach. Poznasz też przykład, który będzie Ci towarzyszyć przez cały kurs.
Networking to relacje, nie zbieranie kontaktów
Networking to świadome budowanie i podtrzymywanie relacji zawodowych, z których korzystają obie strony. Kluczowe słowa to „świadome” i „obie strony”. Nie chodzi o to, żeby mieć 2 000 osób w kontaktach albo rozdać na konferencji stos wizytówek. Chodzi o to, żeby kilkadziesiąt osób wiedziało, czym się zajmujesz, ufało Ci i chętnie wymieniało się z Tobą wiedzą, poleceniami i informacjami.
Wiele osób kojarzy networking z czymś nieszczerym: uśmiech na pokaz i rozmowa tylko po to, żeby coś „załatwić”. Taki styl rzeczywiście szkodzi, bo ludzie szybko wyczuwają, że są traktowani jak narzędzie. W tym kursie networking oznacza coś prostszego: rozmawiasz z ludźmi z branży z ciekawością, pomagasz, gdy możesz, i nie znikasz po pierwszej rozmowie.
Dobra relacja zawodowa ma trzy cechy:
- zaufanie: druga osoba wie, że dotrzymujesz słowa i nie wykorzystasz tego, co Ci powiedziała,
- wzajemność: obie strony coś dają, choć nie zawsze w tym samym momencie,
- ciągłość: kontakt nie kończy się po jednym spotkaniu.
Dlaczego to działa: siła słabych więzi
W 1973 r. socjolog Mark Granovetter opublikował artykuł „The Strength of Weak Ties”. Opisał w nim, że informacje o nowej pracy często przychodzą nie od najbliższych przyjaciół, tylko od znajomych, z którymi masz luźniejszy kontakt. Wyjaśnienie jest proste: bliscy znajomi zwykle obracają się w tych samych kręgach co Ty i wiedzą to samo. Dalsi znajomi mają dostęp do innych firm, branż i ludzi.
W 2022 r. zespół badaczy z MIT, Stanforda, Harvardu i LinkedIn opublikował w „Science” analizę eksperymentów na algorytmie „Osoby, które możesz znać”, obejmujących ponad 20 mln użytkowników przez 5 lat. Wyniki potwierdziły znaczenie słabych więzi przy zmianie pracy, ale z zastrzeżeniem: najwięcej dawały więzi umiarkowanie słabe, a nie te najsłabsze. Kontakt, z którym nic Cię nie łączy, rzadko pomaga. Kontakt, z którym rozmawiałaś kilka razy i macie wspólnych znajomych, pomaga często.
Na podstawie: Granovetter 1973; Rajkumar i in., Science 2022.
Co dają Ci relacje zawodowe
Korzyści z networkingu są mniej spektakularne niż w popularnych poradnikach, ale bardzo konkretne:
- Informacje: dowiadujesz się, jak naprawdę wygląda praca w danej firmie, jakie narzędzia stosuje konkurencja, kto zmienia dostawcę.
- Wiedza i rada: osoba, która przeszła drogę, przed którą stoisz, oszczędzi Ci wielu prób i błędów.
- Polecenia: ktoś wspomina o Tobie, gdy pojawia się projekt, zlecenie albo rekrutacja.
- Widoczność: ludzie z branży kojarzą Twoje imię z konkretnym tematem.
- Wsparcie: masz z kim skonsultować trudną decyzję zawodową.
Zwróć uwagę, że w internecie krążą liczby w rodzaju „X% ofert pracy nigdy nie trafia do ogłoszeń”. Ich źródła zwykle nie da się ustalić, dlatego nie będziemy na nich opierać kursu. Wystarczy to, co dobrze udokumentowane: znajomi spoza najbliższego kręgu są ważnym źródłem informacji o pracy i okazjach.
Przykład kursu: Natalia z Poznania
Natalia ma 29 lat i od czterech lat pracuje jako specjalistka ds. obsługi klienta B2B w średniej polskiej firmie logistycznej w Poznaniu. Jest w tym dobra, ale chce przejść do roli opiekunki kluczowych klientów (account managerki). Zna świetnie swój zespół, ale poza firmą zna niewiele osób z branży TSL. Na LinkedIn ma 140 kontaktów, głównie znajomych ze studiów. Na wydarzeniach branżowych czuje się niezręcznie i zwykle rozmawia tylko z osobami z własnej firmy.
Przez cały kurs będziemy śledzić, jak Natalia przygotowuje się do wydarzeń, prowadzi rozmowy, porządkuje profil, utrzymuje kontakty i na końcu układa plan na 90 dni. Przykład jest fikcyjny, ale sytuacje są typowe dla wielu osób, które zaczynają świadomy networking.
Model roboczy kursu.
Najważniejsze w 3 punktach
- Networking to świadome budowanie relacji z korzyścią dla obu stron, a nie zbieranie kontaktów.
- Umiarkowanie słabe więzi często dają nowe informacje i okazje, ale tylko gdy je podtrzymujesz.
- Każdą relację zaczynaj od pytania, co możesz dać, a nie od tego, co chcesz dostać.
Źródła
- M. S. Granovetter, „The Strength of Weak Ties”, American Journal of Sociology 78(6), 1973, s. 1360–1380.
- K. Rajkumar i in., „A causal test of the strength of weak ties”, Science 377, 2022: https://www.science.org/doi/10.1126/science.abl4476
- Stanford Digital Economy Lab, opis badania: https://digitaleconomy.stanford.edu/publication/a-causal-test-of-the-strength-of-weak-ties