Od wiedzy eksperckiej do kursu: kompetencje twórcy

Po tej lekcji ocenisz, czy Twoja wiedza nadaje się na kurs online, nazwiesz cztery role, które pełni twórca kursu, i sprawdzisz, których kompetencji cyfrowych brakuje Ci najbardziej.

Ten kurs jest dla ekspertów, którzy chcą zamienić własną wiedzę w kurs online i oferować go samodzielnie: trenerów, konsultantów, rzemieślników, specjalistów z firm. Przez wszystkie lekcje towarzyszy Ci jeden przykład. Paweł jest fotografem z Krakowa. Od ośmiu lat robi zdjęcia produktowe dla małych sklepów internetowych i coraz częściej słyszy od klientów: „Nie stać nas na sesję co miesiąc, naucz nas robić to samemu”. Paweł chce przygotować kurs „Zdjęcia produktowe smartfonem” dla sprzedawców z Allegro i właścicieli własnych sklepów. Zna temat świetnie. Nie wie jeszcze, ile pracy wymaga przerobienie tej wiedzy na kurs.

Czy z tej wiedzy powinien powstać kurs

Kurs online nie jest jedyną formą dzielenia się wiedzą. Zanim zainwestujesz kilkadziesiąt godzin, porównaj go z prostszymi formami: konsultacją, warsztatem na żywo, poradnikiem w PDF albo serią artykułów.

Kurs ma sens, gdy jednocześnie spełnione są trzy warunki:

• Powtarzalny problem. Wiele osób ma to samo pytanie i potrzebuje podobnej ścieżki. Paweł słyszy je od klientów co tydzień.
• Umiejętność, której można się nauczyć krokami. Ustawienie światła, kadr, tło i obróbka zdjęcia to czynności, które da się rozbić na lekcje z ćwiczeniem.
• Wiedza, która nie starzeje się co miesiąc. Zasady światła i kompozycji są stabilne. Gdyby kurs dotyczył wyłącznie jednej funkcji aplikacji, każda aktualizacja tej aplikacji wymuszałaby poprawki.

Jeśli problem jest bardzo indywidualny, lepsza będzie konsultacja. Jeśli wystarczy jedna lista kroków, wystarczy poradnik. Kurs jest właściwy wtedy, gdy uczestnik musi coś przećwiczyć i dostać informację zwrotną.

Cztery role twórcy kursu

Twórca, który sam przygotowuje i oferuje kurs, łączy cztery role. W dużych firmach każdą z nich pełni inna osoba; Ty prawdopodobnie zrobisz wszystko sam, więc warto wiedzieć, w której jesteś najsłabszy.

Opracowanie własne.

Najczęstszy błąd ekspertów polega na tym, że cały czas spędzają w pierwszej roli. Paweł mógłby opowiadać o świetle przez trzy godziny, ale uczestnik potrzebuje czegoś innego: krótkiej instrukcji, zadania („zrób trzy zdjęcia kubka przy oknie, zmieniając tylko odległość od szyby”) i sposobu, żeby sprawdzić, czy wyszło dobrze. Tego uczy rola projektanta, której poświęcone są moduły 1 i 2. Rola producenta to temat lekcji o narzędziach, a rola przedsiębiorcy pojawi się w module 3.

Kompetencje cyfrowe twórcy według DigComp

Do opisu kompetencji cyfrowych przydaje się europejska rama DigComp, rozwijana przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC). W wersji 2.2 z 2022 roku i w nowszej wersji 3.0 ma pięć obszarów i 21 kompetencji. Dla twórcy kursu najważniejsze są trzy obszary:

• Tworzenie treści cyfrowych — m.in. przygotowanie i edycja treści, łączenie i przerabianie istniejących materiałów oraz prawo autorskie i licencje.
• Komunikacja i współpraca — kontakt z uczestnikami, odpowiadanie na pytania, zbieranie opinii.
• Bezpieczeństwo — ochrona urządzeń i danych, w tym danych uczestników.

Pozostałe dwa obszary, czyli praca z informacją i rozwiązywanie problemów, też się przydają: przy sprawdzaniu źródeł i przy kłopotach z platformą czy plikami. Nie musisz być ekspertem w każdym obszarze. Wystarczy, że wiesz, czego nie umiesz, i zaplanujesz, czy się tego nauczysz, czy zlecisz to komuś innemu.

Ile pracy wymaga kurs

Nie ma jednej wiarygodnej liczby godzin na lekcję, bo zależy to od formy materiału. Tekst z grafiką przygotujesz szybciej niż nagranie z montażem, a pierwszy kurs zawsze zajmuje więcej czasu niż kolejne. Zamiast zgadywać, zmierz to na sobie: przygotuj jedną kompletną lekcję, zanotuj czas każdego etapu i pomnóż przez liczbę lekcji. Dodaj zapas na poprawki po pierwszych uczestnikach.

Paweł zrobił taki pomiar. Napisanie lekcji zajęło mu 3 godziny, przygotowanie zdjęć przykładowych 2 godziny, nagranie i montaż krótkiego filmu 4 godziny, a ćwiczenie i quiz 1 godzinę. Razem 10 godzin. Przy 12 lekcjach to 120 godzin, czyli przy 10 godzinach tygodniowo około trzech miesięcy. Ta liczba pomogła mu zdecydować, że pierwsza wersja kursu będzie krótsza.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Kurs ma sens przy powtarzalnym problemie, umiejętności do przećwiczenia krokami i wiedzy, która nie starzeje się co miesiąc.
2. Twórca łączy cztery role: eksperta, projektanta dydaktycznego, producenta materiałów i przedsiębiorcę; najsłabszą rolę trzeba świadomie uzupełnić.
3. Rama DigComp pomaga nazwać brakujące kompetencje cyfrowe, a pomiar czasu jednej lekcji urealnia plan całego kursu.

Źródła

• R. Vuorikari, S. Kluzer, Y. Punie, „DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens”, Joint Research Centre, Komisja Europejska, 2022 — publications.jrc.ec.europa.eu
• Joint Research Centre, „DigComp 3.0” (5 obszarów, 21 kompetencji) — joint-research-centre.ec.europa.eu