Przejdź do treści
Projektowanie Małego Ogrodu i TarasuModuł 1 · lekcja 1 z 3
Za darmo5 min czytania

Moduł 1 · Analiza działki i program ogrodu

Analiza działki: słońce, gleba, woda i wiatr

Po tej lekcji przygotujesz „kartę warunków” swojej działki: mapę słońca i cienia, opis gleby, miejsca mokre i suche oraz osłony od wiatru. To pierwsza strona dokumentacji, do której wrócisz w każdym module.

W całym kursie towarzyszy Ci jeden przykład. Kasia i Piotr mieszkają z sześcioletnią Zosią w szeregowcu w Poznaniu. Za domem mają ogród 7 × 14 m, czyli 98 m². Z salonu wychodzi się do niego od strony południowo-zachodniej. Po bokach stoją płoty sąsiadów o wysokości 1,8 m, w głębi ogrodu rośnie stara śliwa, a tuż za tylnym płotem, już na działce sąsiada, wysoki świerk. Zanim narysują taras, sprawdzają, co ich ogród „lubi”.

Słońce i cień: obserwuj, zamiast zgadywać

Strona świata podpowiada tylko kierunek. To, ile słońca dostaje dane miejsce, zależy od budynków, płotów i drzew. Dlatego RHS zaleca obserwację ogrodu o różnych porach dnia, najlepiej w kilku porach roku. W praktyce wystarczy pogodny dzień i trzy wyjścia: rano, w południe i późnym popołudniem. Za każdym razem zaznacz na szkicu zacienione obszary.

Wynik zapisz w godzinach bezpośredniego słońca. Przyjmij prosty podział, którym posługują się poradniki RHS:

  • słońce: ponad 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie,
  • półcień: od 3 do 6 godzin,
  • cień: mniej niż 3 godziny.

Pamiętaj, że słońce południowe jest znacznie mocniejsze niż poranne. Trzy godziny słońca od 12:00 do 15:00 to inne warunki niż trzy godziny od 6:00 do 9:00. Przy tarasie sprawdź też, kiedy słońce grzeje najmocniej: jeśli chcesz jeść obiad o 15:00, taras w pełnym słońcu może wymagać parasola albo pergoli.

Kasia i Piotr zanotowali w czerwcu: pas przy domu ma słońce od ok. 11:00 do zachodu, środek ogrodu ponad 6 godzin, a ostatnie 3 metry przy tylnym płocie są w cieniu świerka do południa, czyli w półcieniu.

Jak zrobić mapę słońca i cienia

Kategorie nasłonecznienia według poradników RHS.

Gleba: test w dłoni i odczyn

Prosty test powie Ci dużo o glebie. Weź garść wilgotnej ziemi z głębokości szpadla i ugniataj ją w palcach:

  • gleba piaszczysta jest szorstka, rozsypuje się i nie trzyma kształtu. Szybko przesycha i szybko traci składniki pokarmowe;
  • gleba gliniasta jest lepka, daje się zwinąć w wałeczek i wygiąć w pierścień. Długo trzyma wodę, wiosną wolno się nagrzewa, a mokra łatwo się ugniata;
  • gleba pyłowa jest gładka i „mydlana” w dotyku, słabo tworzy wałeczek.

Każdą glebę poprawia materia organiczna, np. kompost albo ściółka, ale charakteru gleby szybko nie zmienisz. Łatwiej dobrać rośliny do gleby niż odwrotnie.

Drugi parametr to odczyn (pH). Do orientacji wystarczy test paskowy lub z płynem ze sklepu ogrodniczego. RHS podaje, że większość roślin dobrze rośnie przy odczynie ok. 6,5, a rośliny kwasolubne, np. różaneczniki, potrzebują gleby kwaśnej. Jeśli planujesz większe zmiany, np. wapnowanie, zleć badanie próbki: w Polsce wykonują je m.in. okręgowe stacje chemiczno-rolnicze.

U Kasi i Piotra gleba zwija się w wałeczek, więc to glina, a test paskowy pokazał pH ok. 7.

Woda i wiatr

Po intensywnym deszczu wyjdź do ogrodu i zaznacz, gdzie stoją kałuże i jak długo znikają. Zapisz też miejsca wyjątkowo suche, np. pod okapem dachu albo pod gęstą koroną drzewa. Woda stojąca w jednym miejscu to sygnał, że nie warto tam stawiać tarasu ani sadzić roślin wymagających przepuszczalnego podłoża. W module 4 zobaczysz, jak to miejsce wykorzystać, np. na ogród deszczowy.

Wiatr obserwuj przez kilka dni: skąd wieje najczęściej, gdzie przyspiesza (np. w przerwie między budynkami) i gdzie jest zacisznie. Silny wiatr wysusza rośliny i glebę, łamie wysokie byliny i wychładza miejsce do siedzenia. Osłoną może być żywopłot, pnącza na kratce albo ażurowa przegroda. Ażurowa osłona hamuje wiatr łagodniej niż pełny mur, za którym powstają zawirowania.

U Kasi i Piotra po ulewie woda stoi w lewym tylnym rogu przez dwa dni. Wiatr wpada głównie przez lukę między szeregowcami od zachodu.

Karta warunków działki

Kartę rysujesz na jednym planie z legendą.

Karta warunków na jednym planie

Wszystkie obserwacje przenieś na jeden plan. Wystarczą trzy kolory dla słońca, półcienia i cienia oraz kilka symboli: strzałka dla wiatru, „M” dla miejsc mokrych, „S” dla suchych, gwiazdka dla widoków, które chcesz zachować, i krzyżyk dla widoków do zasłonięcia. Dodaj kran, gniazdo elektryczne na zewnątrz i rurę spustową z dachu.

Najważniejsze w 3 punktach

  1. Nasłonecznienie mierzysz obserwacją w godzinach bezpośredniego słońca: ponad 6 godzin to słońce, 3 do 6 półcień, mniej to cień.
  2. Rodzaj gleby sprawdzisz testem w dłoni, a odczyn testem pH; łatwiej dobrać rośliny do gleby niż glebę do roślin.
  3. Miejsca mokre, suche i przewiewne zaznaczasz na jednej karcie warunków, która prowadzi wszystkie dalsze decyzje.

Źródła

Następna: Pomiar i inwentaryzacja ogrodu

20 lekcji i certyfikat w abonamencie.

Program kursu

Karta wymagana · anulujesz jednym kliknięciem · Mam już konto