Przejdź do treści
Projektowanie materiałów drukowanychModuł 1 · lekcja 1 z 3
Za darmo4 min czytania

Moduł 1 · Podstawy druku i przygotowania pliku

Technologie druku i słownik drukarni

Po tej lekcji rozpoznasz trzy główne technologie druku: offset, druk cyfrowy i druk wielkoformatowy, i dobierzesz technologię do nakładu, formatu oraz terminu. Poznasz też słownik, którym posługują się drukarnie, żeby od pierwszego zapytania rozmawiać konkretnie.

Od projektu do arkusza: co dzieje się w drukarni

Plik, który wysyłasz, przechodzi przez kilka etapów, zanim stanie się ulotką czy broszurą. Najpierw dział przygotowalni (prepress) sprawdza plik: format, spady, kolory, fonty i rozdzielczość zdjęć. Potem plik trafia do impozycji, czyli rozmieszczenia stron lub użytków na arkuszu drukarskim. Jedna ulotka A5 to dla drukarni „użytek”, a na dużym arkuszu mieści się ich kilka lub kilkanaście. Po druku arkusz jest cięty, a w zależności od produktu także bigowany, składany, zszywany lub klejony. Ten etap nazywa się introligatornią albo wykończeniem.

Dla projektanta wniosek jest prosty: drukarnia nie drukuje „Twojego ekranu”, tylko dane z pliku. Wszystko, czego nie zapiszesz w pliku poprawnie (spad, kolor, font), ktoś będzie musiał poprawić za Ciebie albo wydrukuje to tak, jak jest.

Droga pliku przez drukarnię

Uproszczony przebieg zlecenia w typowej drukarni.

Offset, druk cyfrowy i wielki format

Offset to druk z płyt drukowych. Dla każdej farby przygotowuje się osobną płytę, a obraz jest przenoszony z płyty na gumowy cylinder i dopiero z niego na papier. Przygotowanie maszyny (płyty, ustawienie kolorów, makulatura rozruchowa) kosztuje czas i materiał niezależnie od nakładu. Dlatego offset opłaca się przy większych nakładach: koszt przygotowania rozkłada się na wiele egzemplarzy. Offset pozwala też drukować kolorami dodatkowymi (np. Pantone) i na bardzo szerokiej gamie papierów.

Druk cyfrowy (toner albo atrament) nie wymaga płyt. Maszyna drukuje bezpośrednio z pliku, więc pierwsza kopia jest gotowa od razu. To dobre rozwiązanie przy małych nakładach, krótkich terminach i personalizacji, na przykład gdy każda karta rabatowa ma inny numer. Ograniczeniem bywa wybór podłoży oraz to, że kolor z maszyny cyfrowej może się nieco różnić od offsetu.

Druk wielkoformatowy to plotery drukujące z roli lub na płytach: banery, roll-upy, plakaty o dużych wymiarach, oklejanie witryn. Materiały ogląda się z większej odległości, więc wymagania co do rozdzielczości zdjęć bywają niższe niż przy ulotce. Szczegóły zawsze podaje drukarnia w specyfikacji.

Która technologia do jakiego zlecenia

Porównanie ogólne; dokładne możliwości podaje konkretna drukarnia.

Słownik, którego będziesz używać w całym kursie

  • Format netto to wymiar produktu po obcięciu, na przykład A5. Format brutto to format netto powiększony o spady.
  • Spad to tło lub grafika wychodząca poza linię cięcia. Chroni przed białym paskiem przy krawędzi, bo gilotyna tnie z pewną tolerancją.
  • Nakład to liczba egzemplarzy. Użytek to jeden egzemplarz na arkuszu drukarskim.
  • Kolorystyka 4+4 oznacza druk w czterech kolorach CMYK z obu stron, 4+0 z jednej strony, 1+0 jednym kolorem z jednej strony.
  • Gramatura to masa papieru w gramach na metr kwadratowy (g/m²). Im wyższa, tym zwykle sztywniejszy papier.
  • Proof to wydruk próbny lub cyfrowy podgląd służący do akceptacji koloru i treści przed drukiem nakładu.
  • Uszlachetnienia to dodatki po druku: folia, lakier, tłoczenie, hot-stamping (złocenie na gorąco).

Przykład z praktyki: Piekarnia Kłos z Lublina

W całym kursie będziesz pracować z jedną fikcyjną firmą: Piekarnią Kłos z Lublina, która ma dwa sklepy i zamawia materiały u lokalnej drukarni. Właścicielka, pani Anna, potrzebuje w tym miesiącu trzech rzeczy: 200 wizytówek dla nowego pracownika, 5000 ulotek A5 z jesienną ofertą i jednego roll-upu na targi w Lublinie.

Jak dobrać technologię? Wizytówki w małym nakładzie i z szybkim terminem to typowe zlecenie cyfrowe. Ulotki w nakładzie kilku tysięcy warto wycenić w obu technologiach, bo przy takim nakładzie offset często wychodzi korzystniej, ale decyduje wycena drukarni i termin. Roll-up to oczywiście druk wielkoformatowy na materiale z roli, z kasetą i stelażem.

Zauważ, że pani Anna nie musi znać budowy maszyn. Wystarczy, że w zapytaniu poda: produkt, format netto, nakład, kolorystykę, papier, wykończenie i termin. Resztę dopasuje drukarnia. Twoją rolą jako projektanta jest przygotować pliki, które zadziałają w wybranej technologii.

Najważniejsze w 3 punktach

  1. Offset opłaca się przy większych nakładach, druk cyfrowy przy małych, szybkich i personalizowanych, wielki format przy banerach i roll-upach.
  2. Drukarnia drukuje dane z pliku: format, spady, kolory i fonty musisz ustawić Ty.
  3. Dobre zapytanie zawiera produkt, format netto, nakład, kolorystykę, papier, wykończenie i termin.

Źródła

Następna: Format, spad i strefa bezpieczna

20 lekcji i certyfikat w abonamencie.

Program kursu

Karta wymagana · anulujesz jednym kliknięciem · Mam już konto