Czego chcesz z tej rozmowy: pieniądze, zakres, rozwój

Po tej lekcji będziesz umieć nazwać jedną konkretną rzecz, o którą chcesz poprosić przełożonego, i odróżnić ją od pięciu innych, które łatwo z nią pomylić. Zaczynasz od sprawdzenia, czego naprawdę oczekujesz, bo bez tego żadne przygotowanie nie ma punktu oparcia.

Jedna rozmowa, kilka różnych próśb

Marta pracuje od trzech lat jako specjalistka ds. obsługi klientów w firmie logistycznej pod Łodzią (przykład fikcyjny). Od dawna czuje, że „należy jej się więcej”. Gdy próbuje ułożyć, co powie szefowi, wychodzi jej mieszanka: wyższa pensja, ciekawsze zadania, tytuł starszej specjalistki, jeden dzień pracy zdalnej więcej i szkolenie z obsługi największych klientów. Każda z tych próśb wymaga innej odpowiedzi od szefa i innego uzasadnienia. Jeśli Marta wejdzie do gabinetu z całą piątką, szef odpowie na tę, która jest dla niego najłatwiejsza do odrzucenia, i rozmowa skończy się szybko.

Dlatego pierwszy krok jest prosty i nudny: rozdziel, o co prosisz. Pieniądze, zakres obowiązków, stanowisko, warunki pracy i rozwój to osobne tematy. Czasem da się je połączyć w jednej rozmowie, ale najpierw musisz wiedzieć, która z nich jest dla Ciebie najważniejsza.

Dlaczego jeden konkretny cel

Locke i Latham przejrzeli trzydzieści pięć lat badań nad wyznaczaniem celów i opisali podstawowe ustalenia tej teorii (American Psychologist, 2002). Według tej teorii konkretne i wymagające cele prowadzą zwykle do lepszego wykonania zadania niż ogólne „zrób, co możesz”. To badania o pracy nad zadaniami i o rozmowach z szefem nic nie mówią, więc potraktuj je jako uzasadnienie pewnej metody. Dowodem na to, że rozmowa się uda, nie są. Metoda jest taka: zamiast „chciałabym więcej” sformułuj zdanie, które można sprawdzić po fakcie.

Porównaj dwa zdania. „Chciałabym, żeby moja praca była lepiej doceniona” nie mówi, po czym poznasz, że tak się stało. „Chcę rozmawiać o zmianie wynagrodzenia od stycznia” ma datę i temat. Drugie zdanie niczego nie obiecuje, ale daje szefowi coś, na co może odpowiedzieć.

Przykłady fikcyjne. Po prawej stronie szef wie, na co odpowiada.

Pytania, które porządkują

Usiądź z kartką i odpowiedz na cztery pytania, każde jednym lub dwoma zdaniami.

1. Co się zmieniło w mojej pracy od ostatniej zmiany wynagrodzenia lub stanowiska?
2. Które z moich oczekiwań dotyczy pieniędzy, a które zakresu, tytułu, warunków albo rozwoju?
3. Gdybym mogła dostać tylko jedną rzecz z listy, którą wybieram?
4. Co jest moją drugą opcją, jeśli pierwsza nie wchodzi w grę?

Pytanie czwarte wygląda na drobiazg, ale przyda się w module 5, gdy szef powie „nie ma budżetu”. Kto ma gotową drugą opcję, nie musi jej wymyślać w gabinecie.

Zwróć uwagę, że wybór jednej rzeczy nie oznacza rezygnacji z pozostałych. Oznacza kolejność. Jeśli dziś najważniejsze jest wynagrodzenie, rozwój poczeka na osobną rozmowę. Może też się okazać, że to, co nazywasz potrzebą pieniędzy, jest w istocie potrzebą większej odpowiedzialności, a pensja ma być jej wyrazem. Albo odwrotnie. Dopiero po rozdzieleniu widać, co jest czym.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Rozdziel prośby o pieniądze, zakres, stanowisko, warunki i rozwój, bo każda wymaga innej odpowiedzi.
2. Wybierz jedną prośbę główną i jedną zapasową i sformułuj je zdaniem z datą lub zakresem.
3. Cel konkretny daje szefowi coś, na co może odpowiedzieć, ale nie przesądza o zgodzie.

Źródła

• E. A. Locke, G. P. Latham, „Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey”, American Psychologist 57(9), 2002, s. 705-717, https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.9.705.
• Lista pytań i przykład Marty to propozycje autorów kursu. Przykład jest fikcyjny.