Przejdź do treści
Raportowanie ESG wg CSRD i ESRS: jak przygotować raport i policzyć ślad węglowyModuł 1 · lekcja 1 z 4
Za darmo4 min czytania

Moduł 1 · Wprowadzenie: CSRD, Omnibus I i obowiązek raportowania w Polsce

Dlaczego informacje o zrównoważonym rozwoju trafiły do sprawozdawczości

Po tej lekcji wyjaśnisz, dlaczego informacje o środowisku, ludziach i ładzie korporacyjnym trafiły do obowiązkowej sprawozdawczości spółek. Poznasz też oś czasu zmian do października 2026 r., na której opiera się cały kurs.

Aktualne na: październik 2026. Kurs opiera się na dyrektywie (UE) 2026/470 (pakiet Omnibus I), na standardach ESRS w brzmieniu rozporządzenia delegowanego (UE) 2026/1563 oraz na ustawie o rachunkowości (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 522).

Od dobrowolnych raportów CSR do sprawozdawczości regulowanej

Przez wiele lat firmy pisały raporty CSR według własnego uznania. Jedna spółka chwaliła się sadzeniem drzew, druga liczbą godzin wolontariatu, trzecia nie pisała nic. Inwestor nie mógł porównać dwóch firm z tej samej branży, bo każda mierzyła co innego.

Pierwszym krokiem była dyrektywa 2014/95/UE (NFRD). W Polsce wdrożono ją jako oświadczenie na temat informacji niefinansowych w ustawie o rachunkowości (dawny art. 49b). Obowiązek dotyczył tylko dużych jednostek interesu publicznego, a treść nadal była mało porównywalna.

Drugim krokiem jest dyrektywa (UE) 2022/2464, czyli CSRD. Zastąpiła luźne oświadczenie szczegółową sprawozdawczością zrównoważonego rozwoju, którą:

  • sporządza się według jednolitych standardów ESRS;
  • umieszcza się w wyodrębnionej części sprawozdania z działalności (art. 63r ust. 1 ustawy o rachunkowości);
  • poddaje się atestacji przez firmę audytorską;
  • publikuje się w formacie elektronicznym ze znakowaniem (art. 63zc ustawy).

Trzecim krokiem jest Omnibus I z 2026 r. Unia nie wycofała się z raportowania, ale mocno zawęziła krąg firm z obowiązkiem i uprościła standardy. O szczegółach progów mówi lekcja 3 tego modułu.

Kto czyta te informacje i po co

Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju nie powstała dla działu marketingu. Jej głównymi odbiorcami są:

  • inwestorzy i banki: ESRS 1 opisuje istotność finansową jako wpływ na wyniki, sytuację finansową, przepływy pieniężne, dostęp do finansowania lub koszt kapitału jednostki;
  • klienci biznesowi: duża firma musi opisać swój łańcuch wartości, więc pyta dostawców o dane;
  • pracownicy, społeczności lokalne i organizacje pozarządowe: interesuje ich, jak firma wpływa na ludzi i środowisko.

Ta dwoistość, czyli pytanie „jak firma wpływa na świat” i „jak świat wpływa na firmę”, to podwójna istotność. Poświęcamy jej cały moduł 3.

Trzy obszary ESG i standardy tematyczne ESRS

Na podstawie rozporządzenia delegowanego (UE) 2026/1563, stan na październik 2026.

Gdzie jesteśmy w październiku 2026 r.

Prawo zmieniało się w tym obszarze kilka razy w ciągu czterech lat. Dlatego w pracy specjalisty ESG pierwsze pytanie zawsze brzmi: „według jakiego stanu prawnego liczę?”.

Najważniejsze daty sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju

Daty z Dziennika Urzędowego UE i Dziennika Ustaw.

W praktyce oznacza to trzy grupy firm. Pierwsza raportuje od roku obrotowego 2024 (dawne jednostki z obowiązkiem NFRD). Część z nich może jednak skorzystać ze zwolnienia za lata 2025 i 2026, jeśli nie przekracza nowych progów (art. 84a ustawy o rachunkowości, dodany w marcu 2026 r.). Druga grupa, największe firmy według nowych progów, zacznie od roku 2027. Trzecia grupa, wszyscy pozostali, raportuje dobrowolnie albo przekazuje dane klientom w ramach łańcucha wartości.

Specjalista ESG w kursie: firma Termaks

Przez cały kurs pracujesz na jednym przykładzie. Termaks S.A. to fikcyjny producent pomp ciepła i kotłów z Kielc. Zatrudnia średnio 1180 osób w przeliczeniu na pełne etaty, ma 2,05 mld zł przychodów netto i 1,4 mld zł sumy aktywów. Nie jest notowany na giełdzie. Jego dostawcą jest fikcyjna firma Stalpro Sp. z o.o. z Radomia, która zatrudnia 160 osób i produkuje obudowy ze stali.

Na tych dwóch firmach sprawdzisz progi, przeprowadzisz analizę podwójnej istotności, policzysz ślad węglowy i przygotujesz szkic oświadczenia w projekcie końcowym.

Najważniejsze w 3 punktach

  1. CSRD zastąpiła dobrowolne raporty CSR i oświadczenia NFRD sprawozdawczością według jednolitych standardów ESRS, z atestacją i w formacie elektronicznym.
  2. Omnibus I z 2026 r. zawęził obowiązek do największych firm i uprościł standardy, ale nie zlikwidował raportowania.
  3. Zawsze ustal najpierw stan prawny: dyrektywa 2026/470, ESRS 2026 i aktualny tekst ustawy o rachunkowości.

Źródła

Materiał edukacyjny, nie porada prawna. Stan prawny na październik 2026. Przed decyzją w konkretnej firmie sprawdź aktualny tekst przepisów albo skonsultuj się z biegłym rewidentem lub doradcą.

Następna: CSRD i Omnibus I: akty prawne w UE i w Polsce

30 lekcji i certyfikat w abonamencie.

Program kursu

Karta wymagana · anulujesz jednym kliknięciem · Mam już konto