Moduł 1 · Jak działa internet i strona
Strona internetowa, przeglądarka i serwer
Po tej lekcji wyjaśnisz własnymi słowami, co się dzieje od chwili wpisania adresu strony do jej wyświetlenia, i rozpoznasz najważniejsze części adresu internetowego. Aktualne na: październik 2026.
W całym kursie towarzyszy Ci jeden przykład. Ola ma 13 lat, mieszka w Toruniu i fotografuje ptaki, które przylatują do karmnika pod jej blokiem. Chce zrobić stronę „Ptaki z mojego osiedla”: kilka zdjęć, krótkie opisy gatunków i porady, jak zimą dokarmiać ptaki z głową. Krok po kroku zbudujesz podobną stronę o własnym temacie.
Co to jest strona internetowa
Strona internetowa to zestaw zwykłych plików. Najważniejszy jest plik HTML, czyli tekst z oznaczeniami, które mówią przeglądarce, co jest nagłówkiem, co akapitem, a co obrazem. Obok niego leżą zwykle plik CSS z opisem wyglądu, czasem plik JavaScript z zachowaniem oraz zdjęcia. Te pliki możesz otworzyć na własnym komputerze bez internetu. Strona staje się dostępna dla innych dopiero wtedy, gdy pliki trafią na serwer.
Serwer to komputer, który jest stale podłączony do sieci i na prośbę wysyła pliki. Przeglądarka (Firefox, Chrome, Edge, Safari) to program, który o te pliki prosi, odbiera je i składa z nich obraz na ekranie. Te dwie strony rozmowy nazywamy klientem i serwerem: Twoja przeglądarka jest klientem.
Adres strony krok po kroku
Każdy plik w sieci ma swój adres, czyli URL. Weźmy przykładowy adres strony Oli:
https://ola-ptaki.github.io/gatunki.html#sikorkahttps://to protokół, czyli zasady rozmowy. Litera „s” oznacza, że połączenie jest szyfrowane: nikt po drodze nie podejrzy, co wysyłasz i odbierasz.ola-ptaki.github.ioto domena, czyli nazwa serwera, łatwa do zapamiętania dla człowieka./gatunki.htmlto ścieżka do konkretnego pliku na serwerze.#sikorkato kotwica: przeglądarka przewinie stronę do miejsca oznaczonego tą nazwą.
Komputery nie posługują się nazwami, tylko liczbowymi adresami IP. Dlatego zanim przeglądarka poprosi o plik, pyta system DNS, jaki adres IP kryje się za domeną. Działa to jak książka telefoniczna: szukasz po nazwie, dostajesz numer.
Uproszczony schemat na podstawie MDN Web Docs, How the web works.
Żądanie i odpowiedź, czyli kody 200 i 404
Rozmowa przeglądarki z serwerem składa się z żądań i odpowiedzi. Każda odpowiedź ma kod liczbowy. Kod 200 oznacza „wszystko w porządku, oto plik”. Kod 404 oznacza „nie ma takiego pliku”: zobaczysz go, gdy pomylisz się w nazwie pliku albo usuniesz plik, do którego prowadzi link. Kody zaczynające się od 5 oznaczają problem po stronie serwera.
Ta wiedza przyda się w module 6. Gdy Ola opublikowała stronę i zamiast galerii zobaczyła błąd 404, okazało się, że plik nazwała Galeria.html, a w linku wpisała galeria.html. Na wielu serwerach wielkość liter w nazwie pliku ma znaczenie, więc to dwa różne pliki.
Zajrzyj pod maskę dowolnej strony
Każda przeglądarka pozwala podejrzeć, co dostała od serwera. Otwórz dowolną stronę, na przykład stronę swojej szkoły albo miasta, i naciśnij F12 (na Macu Cmd+Option+I). Otworzą się narzędzia deweloperskie. W zakładce „Sieć” (Network) odśwież stronę klawiszem F5: zobaczysz listę wszystkich plików, o które przeglądarka poprosiła, wraz z ich kodami odpowiedzi. W zakładce „Elementy” (Elements, w Firefoksie „Inspektor”) widać kod HTML strony.
Nie bój się tych narzędzi. To, co tam zmienisz, widzisz tylko Ty i znika po odświeżeniu. Niczego w ten sposób nie zepsujesz na serwerze.
Nazwy przykładowe, strona Oli jest fikcyjna.
Najważniejsze w 3 punktach
- Strona to pliki (HTML, CSS, obrazy), które serwer wysyła przeglądarce na jej prośbę.
- Adres URL składa się z protokołu, domeny, ścieżki i ewentualnej kotwicy, a DNS zamienia domenę na adres IP.
- Każda odpowiedź serwera ma kod: 200 to sukces, 404 to brak pliku, co sprawdzisz w zakładce „Sieć” narzędzi deweloperskich.
Źródła
- MDN Web Docs, How the web works, https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Learn_web_development/Getting_started/Web_standards/How_the_web_works, dostęp październik 2026.
- MDN Web Docs, What is a URL?, https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Learn_web_development/Howto/Web_mechanics/What_is_a_URL.
- MDN Web Docs, HTTP response status codes, https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Reference/Status.
- Firefox Source Docs, Network Monitor, https://firefox-source-docs.mozilla.org/devtools-user/network_monitor/.