Przejdź do treści

Mobbing w pracy: nowa definicja od 5.11.2026, obowiązki pracodawcy i gdzie zgłosić

Mobbing w pracy po zmianach od 5.11.2026: nowa definicja, obowiązki pracodawcy, gdzie zgłosić, od czego zacząć procedurę antymobbingową i czego unikać.

Zespół VITA5 min czytania

Od 5.11.2026 Kodeks pracy mówi o mobbingu krócej: to zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Pracodawca ma przeciwdziałać mu systematycznie, a firmy od 10 pracowników muszą ustalić zasady w regulaminie. Poniżej znajdziesz, co się zmieniło w definicji, jakie obowiązki ma pracodawca, gdzie zgłosić mobbing w pracy i jak poprowadzić pierwsze kroki. Szersze omówienie z wzorami do wydruku daje kurs Mobbing w pracy i dyskryminacja: obowiązki pracodawcy, procedura i rozmowa z pracownikiem w abonamencie VITA.

To materiał edukacyjny, nie porada prawna. Nie zastępuje prawnika ani innych specjalistów, a zakres obowiązków zależy od firmy. Stan na: listopad 2026.

Mobbing w pracy: nowa definicja od 5.11.2026

Do 4.11.2026 art. 94³ Kodeksu pracy opisywał mobbing jako uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie, które wywołuje u pracownika zaniżoną ocenę przydatności zawodowej i ma na celu jego poniżenie, ośmieszenie, izolowanie albo wyeliminowanie z zespołu. Od 5.11.2026 przepis jest krótszy. Mobbing to uporczywe nękanie pracownika, a uporczywość oznacza zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe. Mobbingiem nie są zachowania incydentalne, choćby naruszały dobra osobiste.

Katalog przejawów obejmuje m.in. upokarzanie, zastraszanie, nieuzasadnioną krytykę, utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy i izolowanie z zespołu. Cel sprawcy nie decyduje o ocenie. Mobbingiem nie jest za to uzasadniona i wyrażona we właściwej formie krytyka czy rozliczanie z pracy. Całość ocenia się indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności przypadku.

Nowe przepisy stosuje się także do zachowań, które zaczęły się przed 5.11.2026 i trwają po tej dacie.

Mobbing w pracy przykłady: co sprawdzić w zespole

Sam opis w przepisie nie rozstrzyga konkretnej sytuacji, dlatego zbieraj fakty zamiast ocen. Przykład fikcyjny: kierowniczka sprzedaży z Łodzi przestaje zapraszać jednego handlowca na spotkania, od których zależy jego praca, a jego pytania na czacie zostają bez odpowiedzi od trzech miesięcy. Pomaga wtedy lista: co się stało, kiedy, jak często, kto był obecny, jaki to miało skutek dla pracy. Taka notatka pozwala odróżnić nawracające zachowania od jednorazowego zgrzytu i uzasadnioną krytykę od nękania.

Mobbing w pracy przez kierownika i przez koleżankę: kto może być sprawcą

Przepis wymienia pracodawcę, przełożonego, osobę na równorzędnym stanowisku, podwładnego i innego pracownika. Mobbing może więc pochodzić od jednej osoby albo od grupy, a źródłem może być też osoba pracująca na innej podstawie niż stosunek pracy. Pracodawca reaguje tak samo, gdy zgłoszenie dotyczy kierownika i gdy dotyczy koleżanki z zespołu. Jeśli zgłoszenie obejmuje przełożonego, postępowanie powinna prowadzić osoba lub zespół, który mu nie podlega.

Obowiązki pracodawcy: co dokładnie trzeba zrobić

Art. 94³ § 1 wymaga systematycznego przeciwdziałania mobbingowi: działań prewencyjnych, wykrywania, właściwego reagowania, działań naprawczych i wsparcia osób dotkniętych mobbingiem. Podobny obowiązek dotyczy równego traktowania (art. 18³g). Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala w regulaminie reguły, procedury i częstotliwość takich działań (art. 94³a), po uzgodnieniu ze związkami zawodowymi, a gdy ich nie ma, zgodnie z przepisami o regulaminie pracy. Ustawa dała 6 miesięcy na dostosowanie regulaminu, czyli do 5.05.2027.

W Kodeksie pracy nie znajdziesz osobnego obowiązku szkolenia antymobbingowego. Szkolenia, komunikaty i rozmowy z kierownikami są praktyką, która pomaga wykonać obowiązek prewencji. Jeśli chcesz zbudować własne zasady, pomoże kurs Mobbing w pracy i dyskryminacja, a o prawach pracownika w szerszym zakresie przeczytasz w kursie Prawo pracy dla pracowników.

Mobbing w pracy gdzie zgłosić

W firmie zgłoszenie składasz tam, gdzie wskazuje procedura: do przełożonego, działu HR, wskazanej osoby lub kanału e-mail. Dobrze mieć je na piśmie, z datami i faktami. Jeśli firma nie ma procedury, napisz do pracodawcy lub osoby kierującej firmą i poproś o potwierdzenie przyjęcia. Poza firmą możesz złożyć skargę do inspektora pracy, a spór o zadośćuczynienie lub odszkodowanie trafia do sądu pracy. Po zmianach od 5.11.2026 sprawy o mobbing należą do sądów rejonowych bez względu na wartość sporu. Uporczywe nękanie może być też przestępstwem z art. 190a Kodeksu karnego, ale to odrębna ścieżka i ocenia ją organ ścigania.

Pracownik, który doznał mobbingu, może dochodzić zadośćuczynienia nie niższego niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę albo odszkodowania. Pracodawca, który zapłacił, może dochodzić od sprawcy wyrównania szkody według stopnia winy.

Procedura antymobbingowa wzór: od czego zacząć

Wzór procedury antymobbingowej w firmie powinien mieć kilka stałych części: cel i zakres, definicje zgodne z aktualnym przepisem, kanały zgłoszeń, kolejność kroków wyjaśniania, ochronę przed odwetem, dokumentację i przegląd raz w roku. Terminy w procedurze to propozycje firmy, a nie przepis, więc ustal własne i zapisz je jasno. Szablony do wydruku są częścią materiałów kursu o mobbingu. Zasady powinny też chronić zgłaszającą osobę, bo art. 18³e zakazuje odwetu za skorzystanie z uprawnień.

Dobre uzupełnienie to rozmowy: kurs Trudne rozmowy w konflikcie pokazuje, jak prowadzić rozmowę, gdy emocje są duże.

Czego unikać

  • Nazywania zachowania mobbingiem lub jego brakiem, zanim zbierzesz fakty. Ocena należy do sądu.
  • Obiecywania zgłaszającej wyniku, na przykład "sprawca zostanie ukarany".
  • Powierzania wyjaśniania osobie, której zgłoszenie dotyczy, albo jej przełożonemu.
  • Przepisywania wzoru z internetu bez dopasowania do firmy i uzgodnień.
  • Odkładania sprawy, bo "to tylko jedno zdarzenie". Powtarzalność sprawdza się na notatkach.
  • Gorszego traktowania zgłaszającej osoby, także w drobiazgach, jak zmiana grafiku.

Najczęstsze pytania

Mobbing w pracy co to jest? Zgodnie z art. 94³ § 2 od 5.11.2026 to zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika.

Czy jedno zdarzenie to mobbing? Zachowania incydentalne nie są mobbingiem, choćby naruszały dobra osobiste, ale pracodawca powinien zareagować na sygnał.

Mobbing w pracy gdzie zgłosić? Najpierw w firmie według procedury, a poza nią do inspektora pracy lub do sądu pracy.

Czy procedura antymobbingowa jest obowiązkowa? Firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników ustalają reguły w regulaminie (art. 94³a). Mniejsze firmy też mają obowiązek przeciwdziałania.

Co zrobić w tym tygodniu

Sprawdź, czy firma ma obowiązującą procedurę, czy zgadza się z nową definicją i czy pracownicy wiedzą, gdzie zgłaszać. Zaplanuj datę przeglądu przed 5.05.2027. Do przeszkolenia jest cały zespół? Pakiety dla firm zaczynają się od 5 osób i mają raport postępów dla HR: Kursy dla firm. Pełną ścieżkę znajdziesz w kursie Mobbing w pracy i dyskryminacja.

Źródła

Ustawa z 26.06.1974 Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245, art. 94³, 94³a, 18³e, 18³g. Ustawa z 19.06.2026 o zmianie Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 1046. Ustawa z 6.06.1997 Kodeks karny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1342, art. 190a. Dostęp: api.sejm.gov.pl, 12.11.2026.

Najczęściej zadawane pytania

Mobbing w pracy co to jest?

Od 5.11.2026 art. 94³ § 2 Kodeksu pracy opisuje mobbing jako zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość to zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe.

Mobbing w pracy gdzie zgłosić?

Najpierw w firmie, według procedury (przełożony, HR, wskazana osoba lub kanał e-mail). Poza firmą możesz złożyć skargę do inspektora pracy, a spór o roszczenia trafia do sądu pracy.

Mobbing w pracy przez kierownika: co zrobić?

Zapisz fakty z datami i zgłoś sprawę zgodnie z procedurą. Gdy zgłoszenie dotyczy przełożonego, postępowanie powinna prowadzić osoba lub zespół, który mu nie podlega.

Mobbing w pracy przez koleżankę: czy to też mobbing?

Tak, źródłem mobbingu może być także osoba na równorzędnym stanowisku, podwładny lub inny pracownik (art. 94³ § 8). Ocena zależy od okoliczności sprawy.

Mobbing w pracy nowe przepisy: od kiedy obowiązują?

Od 5.11.2026, na podstawie ustawy z 19.06.2026 (Dz.U. 2026 poz. 1046). Firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników mają 6 miesięcy na dostosowanie regulaminu.

Procedura antymobbingowa wzór: czy jest obowiązkowa?

Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala reguły i procedury w regulaminie (art. 94³a). Treść dopasowuje do firmy i uzgadnia zgodnie z przepisami. To materiał edukacyjny, nie porada prawna.

Udostępnij artykuł

Polecane kursy