Co nauczyciel przedszkola robi i czego nie robi (podstawa prawna, zastrzeżenie kursu)

Po tej lekcji wskażesz, które zadania w przedszkolu należą do Ciebie, które ustala dyrektor, a które wykonują specjaliści i poradnia. Dostaniesz też jasną granicę tego kursu. To materiał edukacyjny, nie porada prawna. Stan prawny: listopad 2026.

Ten kurs nie diagnozuje dzieci i nie zastępuje poradni psychologiczno-pedagogicznej, dyrektora, szkolenia BHP ani szkolenia z pierwszej pomocy. Opisuje, jak obserwować, zapisywać i rozmawiać. Rozpoznawania zaburzeń w nim nie ma. Tam, gdzie przepis nie podaje szczegółów, piszemy wprost: ustala dyrektor w statucie lub organizacji pracy.

Skąd bierze się Twój zakres obowiązków

Karta Nauczyciela obejmuje nauczycieli zatrudnionych w publicznych przedszkolach (art. 1 ust. 1 pkt 1). Art. 6 pkt 1 każe Ci rzetelnie realizować zadania związane ze stanowiskiem oraz funkcjami dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z bezpieczeństwem uczniów w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Prawo oświatowe w art. 4 pkt 1 mówi, że "szkoła" oznacza w tych przepisach także przedszkole, a w pkt 20 że uczniowie to także wychowankowie. Karta Nauczyciela w art. 3 pkt 2 wyjaśnia dodatkowo, że "szkoły" bez bliższego określenia to także przedszkola, a art. 1 ust. 1 pkt 1 obejmuje nią nauczycieli publicznych przedszkoli. Dla dzieci w grupie przedszkolnej obowiązuje więc ten sam zapis o bezpieczeństwie.

Drugi filar to podstawa programowa wychowania przedszkolnego (rozp. z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 378 ze zm., obowiązuje od 1 września 2026 r.). Mówi ona, że nauczyciel obserwuje dzieci, zachęca je do rozmowy, rozpoznaje potrzeby, organizuje inspirującą przestrzeń i informuje rodziców o postępach rozwojowych. Nauczyciele opracowują też diagnozę dojrzałości szkolnej dla dzieci, które w danym roku mają rozpocząć naukę w szkole.

Co ustala dyrektor, a co Ty

Organizację pracy przedszkola określa ramowy rozkład dnia, który ustala dyrektor na wniosek rady pedagogicznej. Na jego podstawie Ty (lub Wy, jeśli oddział prowadzi dwoje nauczycieli) ustalasz szczegółowy rozkład dnia oddziału, z uwzględnieniem potrzeb i zainteresowań dzieci (§ 12 ust. 4 i 5 rozp. 2023/2736). Dyrektor powierza oddziały opiece jednego lub dwóch nauczycieli (§ 12 ust. 2). Oddział liczy nie więcej niż 25 dzieci w zbliżonym wieku (§ 5 ust. 1), a oddział integracyjny nie więcej niż 20, w tym nie więcej niż 5 dzieci niepełnosprawnych (§ 6 ust. 1).

Sprawy, których rozporządzenia nie rozstrzygają, trafiają do statutu i arkusza organizacji, a ten przygotowuje dyrektor (art. 110 ust. 1 i 2 Prawa oświatowego). Dotyczy to na przykład liczby opiekunów na spacerze, dyżurów przy szatni czy zasad podawania leków. Nie szukaj tych liczb w tym kursie: ich tu nie ma, bo przepis ich nie podaje.

Czego nauczyciel nie robi

Nie diagnozujesz. Nie piszesz, że dziecko "ma" jakieś zaburzenie, nawet w rozmowie z koleżanką w pokoju nauczycielskim. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna opiera się na rozpoznawaniu potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka, ale organizuje ją dyrektor, a udzielają nauczyciele i specjaliści we współpracy z rodzicami i poradniami (rozp. 2023/1798 § 2 ust. 1, § 4 ust. 1-3). Korzystanie z niej jest dobrowolne i nieodpłatne (§ 3). Rodzica nie możesz więc do niczego zmusić, możesz mu przedstawić swoje obserwacje.

Nie podajesz też leków na własną rękę, nie zastępujesz pielęgniarki ani lekarza i nie obiecujesz rodzicom skutków, których nie możesz zapewnić. Każdy z tych tematów ma w kursie osobny moduł.

Granica jest też organizacyjna. Prawo oświatowe wymienia, z czego przedszkole zapewnia dzieciom możliwość korzystania: pomieszczenia do nauczania, wychowania i opieki, plac zabaw, pomieszczenia sanitarno-higieniczne i szatnia oraz posiłki (art. 108). Za te warunki odpowiada przedszkole jako instytucja, a Ty zgłaszasz dyrektorowi braki, które widzisz.

Kursy pokrewne omawiają inne części pracy: "BHP, pierwsza pomoc i RODO w szkole: obowiązki nauczyciela krok po kroku", "Dokumentacja nauczyciela krok po kroku" oraz kurs o IPET i specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Najważniejsze w 3 punktach

1. Obowiązek nauczyciela wynika z Karty Nauczyciela i podstawy programowej, a organizację dnia i opieki ramowo ustala dyrektor.
2. Nauczyciel obserwuje, zapisuje i rozmawia z rodzicami; diagnozę robią specjaliści i poradnia.
3. Czego przepis nie określa, tego szukasz w statucie i organizacji pracy przedszkola. Zwyczaj i cudze "tak robimy" nie są źródłem obowiązku.

Źródła

• Ustawa Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. 2026 poz. 515), art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 2, art. 6 pkt 1.
• Ustawa Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 820), art. 4 pkt 1 i 20, art. 108, art. 110 ust. 1 i 2.
• Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego (Dz.U. 2026 poz. 378 ze zm., zał. 1).
• Rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i przedszkoli (Dz.U. 2023 poz. 2736), § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 12 ust. 2, 4 i 5.
• Rozporządzenie w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej (Dz.U. 2023 poz. 1798), § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1-3.
• Postacie w przykładach są fikcyjne.