ChatGPT dla prawników działa dobrze jako pomocnik przy szkicach, streszczeniach i porządkowaniu notatek, ale tylko pod trzema warunkami: konto jest ustawione pod prywatność, do rozmowy trafia zanonimizowany tekst, a każdy przepis i orzeczenie z odpowiedzi sprawdzasz sam. Poniżej pięć kroków, które pozwalają zacząć w kancelarii lub dziale prawnym bez ryzyka dla tajemnicy zawodowej. Cały tok pracy, z ćwiczeniami i wzorami dokumentów, znajdziesz w kursie ChatGPT i Claude dla prawników. Stan na: listopad 2026.
Najpierw ustawienia konta, potem pierwsze polecenie
Na kontach osobistych ChatGPT (Free, Plus, Pro) udostępnianie rozmów do ulepszania modeli jest według pomocy OpenAI włączone domyślnie. Wyłączysz je w Settings > Data controls, w opcji "Improve the model for everyone", a historia rozmów zostaje. W planach Business, Enterprise i Edu OpenAI domyślnie nie używa treści do trenowania modeli. Claude ma analogiczne ustawienia prywatności, a w planach komercyjnych również domyślnie nie trenuje na wejściu i wyjściu. Różnice między planami sprawdzaj w pomocy dostawcy przy każdej zmianie abonamentu, bo zmieniają się często.
Dwie rzeczy łatwo przeoczyć. Kciuk w górę lub w dół przy odpowiedzi może dołączyć całą rozmowę do danych dostawcy, nawet po wyłączeniu treningu. Rozmowa tymczasowa w ChatGPT i tryb incognito w Claude nie służą do ulepszania modeli, ale nie zastępują decyzji, czy dany tekst w ogóle wolno wkleić.
Co wolno wkleić do rozmowy
Tajemnica zawodowa radcy prawnego i adwokata wynika z ustaw, a rekomendacje samorządu radców dotyczące AI pokazują, że odpowiedzialność za dane klienta zostaje po stronie prawnika. Przyjmij prostą zasadę: do rozmowy trafia tekst bez imion i nazwisk, numerów PESEL i NIP, adresów, numerów rachunków i sygnatur akt. Nie zostawiaj też szczegółów, po których klienta można rozpoznać pośrednio, na przykład rzadkiej branży w małym mieście. Zamiast "Jan Nowak" wpisz "Klient A", zamiast kwoty z umowy zostaw przedział lub oznaczenie. Tabelę zamian trzymasz u siebie.
Przykład fikcyjny: radczyni Anna Zielińska z Lublina chce streszczenia umowy najmu lokalu. Usuwa nazwy stron, adres lokalu i numer rachunku, zostawia klauzule o czynszu, kaucji i wypowiedzeniu, a dopiero wtedy wkleja tekst. Streszczenie dostaje w minutę, a dane klienta nie opuszczają jej komputera.
Jak sformułować polecenie, żeby odpowiedź była użyteczna
Dobre polecenie (prompt) ma pięć elementów: rolę, zadanie, materiał, format odpowiedzi i ograniczenia. Dla prawnika brzmi to na przykład tak: "Jesteś asystentem radcy prawnego. Streść poniższą umowę w tabeli: klauzula, treść własnymi słowami, ryzyko dla najemcy. Nie dodawaj przepisów, których nie ma w tekście. Jeśli czegoś nie wiesz, napisz o tym wprost."
Warto zastrzec, że model ma oznaczać miejsca niepewne. Osobne polecenia dla każdego etapu pracy działają lepiej niż jedno długie. W połowie kursu pokazujemy, jak zebrać takie polecenia w bibliotekę zespołu i trzymać je w projekcie (Projects), żeby nie pisać wszystkiego od nowa.
Jak sprawdzić odpowiedź przed użyciem
OpenAI opisuje halucynacje jako błędne definicje, daty i fakty oraz zmyślone cytaty i powołania na nieistniejące źródła. Zaleca traktowanie odpowiedzi jako pierwszego szkicu. W pracy prawnika oznacza to trzy kroki:
- Znajdź każdy przepis w oficjalnym tekście, na przykład w Dzienniku Ustaw, i porównaj brzmienie z cytatem.
- Wyszukaj każde orzeczenie w SAOS lub w innej oficjalnej bazie. Jeśli go nie ma, traktuj je jako niepotwierdzone.
- Przelicz terminy i kwoty samodzielnie.
Dopiero po tym szkic staje się Twoim tekstem, za który odpowiadasz. Dobrze jest zapisać w aktach, że przy przygotowaniu użyto narzędzia, jeśli wymaga tego polityka kancelarii, bo później łatwiej wyjaśnić, skąd wziął się dany fragment.
Spisz zasady dla zespołu
Jeśli z narzędzi korzysta więcej niż jedna osoba, potrzebna jest krótka polityka: dozwolone konta, zasady anonimizacji, sposób weryfikacji, informowanie klienta i reakcja na pomyłkę. Samorząd radców prawnych opublikował rekomendacje dotyczące korzystania z AI, które warto przeczytać przed jej spisaniem. Kto wdraża AI w całej kancelarii, może przejść szerzej przez ten temat na kursie AI dla Prawników: Analiza Dokumentów z AI oraz RODO i AI Act.
Czego unikać
- Wklejania pełnych dokumentów z danymi klienta na koncie osobistym bez sprawdzenia ustawień.
- Cytowania przepisu lub orzeczenia z odpowiedzi bez sprawdzenia w źródle.
- Traktowania odpowiedzi jako opinii prawnej: narzędzie nie zna akt sprawy ani Twojego klienta.
- Używania prywatnego konta do spraw kancelarii, gdy polityka przewiduje konto służbowe.
- Oceniania odpowiedzi kciukiem przy rozmowach, które zawierały dane klienta.
- Opierania się na jednej rozmowie przez kilka tygodni: narzędzia i ustawienia się zmieniają.
Najczęstsze pytania
Czy sztuczna inteligencja zastąpi prawników? Dziś narzędzia przejmują część pracy pomocniczej: streszczenia, pierwsze szkice, porządkowanie notatek. Odpowiedzialność zawodowa nadal spoczywa na prawniku, który podpisuje pismo, więc kto umie z nich korzystać i sprawdzać wyniki, zyskuje czas na pracę, której nie zastąpi żadne narzędzie.
Claude dla prawników: czym różni się od ChatGPT? Oba narzędzia mają osobne ustawienia prywatności, projekty i zasady dla planów biznesowych, ale znajdziesz je w innych miejscach i pod innymi nazwami. Które lepiej pasuje do zadania, sprawdzisz na własnych, zanonimizowanych przykładach. Porównanie opisujemy w osobnym artykule: ChatGPT vs Claude dla prawnika.
Prompty dla prawników: jak je pisać? Podaj rolę, zadanie, materiał, format odpowiedzi i ograniczenia, a na końcu poproś o oznaczenie miejsc niepewnych. Gotowe wzory są w module o szablonach poleceń.
ChatGPT jako prawnik: czy może udzielić porady prawnej? Może przygotować szkic, który prawnik sprawdza i poprawia. Porady prawnej nie udzieli, bo nie odpowiada za nią zawodowo i nie zna sprawy.
Co dalej
Jeśli chcesz przejść ten temat krok po kroku, od ustawień konta po politykę kancelarii i bibliotekę dziesięciu poleceń, wejdź na kurs praktyczny dla prawników. Jeśli szkolisz zespół, sprawdź pakiety od 5 osób na stronie Kursy dla firm.
Ten artykuł to materiał edukacyjny, nie porada prawna ani konsultacja specjalisty.
Używaj AI w kancelarii bez ryzyka dla tajemnicy zawodowej.
Szkolisz zespół? Sprawdź kursy dla firm.
Źródła
- OpenAI, Data controls in ChatGPT, https://help.openai.com/en/articles/7730893-data-controls-faq (dostęp 20.11.2026).
- OpenAI, How your data is used to improve model performance, https://help.openai.com/en/articles/5722486-how-your-data-is-used-to-improve-model-performance (dostęp 20.11.2026).
- OpenAI, Does ChatGPT tell the truth?, https://help.openai.com/en/articles/8313428-does-chatgpt-tell-the-truth (dostęp 20.11.2026).
- Anthropic, Is my data used for model training?, https://privacy.claude.com/en/articles/10023580-is-my-data-used-for-model-training (16.03.2026, dostęp 20.11.2026) oraz https://privacy.claude.com/en/articles/7996868-i-want-to-opt-out-of-model-training (18.08.2026).
- KIRP, Rekomendacje dotyczące korzystania przez radców prawnych z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, https://kirp.pl/rekomendacje-dotyczace-korzystania-z-ai/ (dostęp 20.11.2026).
- Przykład radczyni Anny Zielińskiej jest fikcyjny.