Przejdź do treści

Obsługa klienta B2B: co to jest i jak ją prowadzić krok po kroku

Obsługa klienta B2B to prowadzenie relacji z firmą, w której o zakupie decyduje kilka osób. Plan pracy w pięciu krokach, błędy do uniknięcia i sposób mierzenia efektów.

Zespół VITA5 min czytania

Obsługa klienta B2B polega na prowadzeniu relacji z firmą, która kupuje wielokrotnie, płaci na fakturę, a o zakupie decyduje kilka osób naraz. Zadaniem opiekuna jest dopilnować, żeby każda z nich dostała od Ciebie to, czego potrzebuje, i żeby klient nie musiał wszystkiego tłumaczyć od początku. Poniżej znajdziesz krótki plan pracy: od ustalenia, kto jest kim u klienta, po mierzenie, czy relacja się umacnia. Cały temat w formie lekcji, ćwiczeń i gotowych formularzy opisuje kurs obsługi klienta B2B i zarządzania kluczowym klientem.

Czym obsługa klienta B2B różni się od B2C

Klient indywidualny zwykle decyduje sam, szybko i na własne pieniądze. W firmie jest inaczej. Zakup przechodzi przez kilka etapów: potrzebę, wymagania, porównanie ofert, budżet, wybór i umowę, a na końcu wdrożenie. W każdym z nich głos mają inne osoby i każda patrzy na ofertę z innej strony.

Różnice, które najbardziej zmieniają codzienną pracę:

  • liczba osób wpływających na decyzję jest większa niż jedna,
  • czas od pierwszej rozmowy do podpisu bywa długi,
  • zakup się powtarza, więc liczy się relacja, a nie pojedyncza transakcja,
  • klient ma stałego opiekuna, a nie za każdym razem innego konsultanta.

Krok 1: ustal, kto jest kim po stronie klienta

W zakupie firmowym spotkasz cztery role: użytkownika, wpływowego, decydenta i płatnika. Jedna osoba może pełnić kilka z nich. Użytkownik chce wiedzieć, jak produkt działa w codziennej pracy. Wpływowy potrzebuje argumentów, które powtórzy przełożonemu. Decydent oczekuje rekomendacji z liczbami. Płatnik pyta o warunki rozliczenia.

Jeśli w notatkach o kliencie brakuje nazwiska któregoś z nich, to pierwsze zadanie na liście.

Krok 2: wybierz klientów, którym należy się osobna opieka

Nie każdy klient wymaga indywidualnego opiekuna. Kluczowy klient to taki, którego utrata byłaby dla firmy poważnym problemem albo którego rozwój otwiera drogę do wzrostu. Wybór najlepiej oprzeć na prostej karcie punktowej z kryteriami, które da się policzyć z faktur: przychód, marża w złotych, liczba zamówień, terminowość płatności. Największy przychód nie zawsze oznacza największą marżę, więc licz oba wskaźniki.

Krok 3: spisz plan konta na jednej stronie

Plan konta zbiera stan obecny, cele, mapę relacji, szanse, ryzyka i najbliższe kroki. Cele zapisujesz liczbami, a każdy krok dostaje osobę i termin. Dzięki temu klienta może przejąć inna osoba bez zgadywania, na czym stanęła sprawa. Plan trzeba aktualizować, bo nieaktualny jest gorszy niż żaden. Gotowy wzór z ośmioma sekcjami, od danych konta po pierwsze 30 dni, jest dołączony do kursu o kluczowych klientach jako formularz do wydruku.

Jeśli zbierasz dane osób z firmy klienta, ustal zasady ich przechowywania z inspektorem ochrony danych albo prawnikiem. To nie porada prawna, tylko wskazówka, do kogo zwrócić się z pytaniem.

Kto za co odpowiada: opiekun konta i customer success

W wielu firmach obok key account managera pracuje customer success manager. Pierwszy prowadzi relację i rozwój konta kluczowego klienta, drugi dba o to, żeby klient faktycznie korzystał z produktu. Zakres obu ról ustala każda firma sama, dlatego warto go zapisać. Klient powinien widzieć jedną twarz firmy: może zacząć od opiekuna, a opiekun kieruje sprawę dalej i pilnuje, żeby odpowiedź dotarła. Prośby o cenę i rozszerzenie umowy też mają swoją ścieżkę, żeby nikt nie dostał dwóch różnych odpowiedzi.

Krok 4: ustal rytm kontaktów i zasady eskalacji

Klient chętniej wybacza błąd niż brak informacji. Stały rytm kontaktów, na przykład e-mail statusowy, raport miesięczny i spotkanie przeglądowe, daje mu wiedzę, zanim zacznie o nią pytać. E-mail statusowy ma stałą budowę: co zrobiono, co jest w toku, o co prosisz klienta i do kiedy, co jest zagrożone.

Warto też z góry zapisać, kiedy sprawa idzie wyżej i do kogo. Przy umowie SLA, czyli ustaleniach o poziomie usługi (czas reakcji, czas rozwiązania, godziny pracy, raportowanie), eskalujesz, zanim minie czas z umowy. Zapisy o rabatach, karach i odpowiedzialności powinien sprawdzić prawnik.

Krok 5: rozmawiaj o rozwoju współpracy we właściwym momencie

Cross-sell to produkt uzupełniający, up-sell to wyższa wersja tego, co klient już kupuje. Dobry moment na propozycję to chwila po udanej dostawie, spotkanie przeglądowe albo zmiana po stronie klienta. Zły moment to otwarta reklamacja, opóźnienie, zaległa płatność czy świeża prośba o obniżkę. W trudniejszych rozmowach pomaga kurs obsługi trudnego klienta, a przy rozmowach o cenie i warunkach umowy kurs negocjacji biznesowych.

Czego unikać

  • Rozmowy z jedną osobą. Jeśli znasz tylko użytkownika, możesz nie wiedzieć, że decydent ma wątpliwości.
  • Obiecywania terminów, których nie potwierdziła realizacja. O opóźnieniu klient powinien dowiedzieć się od Ciebie, z wyprzedzeniem.
  • Rabatu bez rozmowy. Zapytaj, co konkretnie wydaje się za drogie, i zaproponuj wariant w granicach swojego mandatu.
  • Porównywania wyników z liczbami z internetu. Retencję i wynik NPS porównuj z własną historią i podziałem na grupy kont.
  • Samodzielnej oceny skutków prawnych. Reklamacje i odsetki za opóźnioną płatność to sprawy dla prawnika i działu finansów. Ty zbierasz fakty i daty.

Jak sprawdzić, czy to działa

Policz, ilu klientów z początkowej grupy zostało po roku, i osobno, ile pieniędzy z tej grupy zostało. Zapisz wcześniej, kiedy w Twojej firmie klient uznawany jest za utraconego. Raz na kwartał wypełnij dla każdego konta kartę oceny z kilku obszarów i przeczytaj najpierw najsłabszy z nich, a dopiero potem sumę.

Jeśli prowadzisz badanie NPS, pamiętaj o zasadzie: wynik to odsetek promotorów (odpowiedzi 9-10) minus odsetek krytyków (0-6). Odpowiedzi 7-8 do wyniku nie wchodzą. W B2B pytaj osoby o różnych rolach osobno, bo użytkownik i decydent często oceniają współpracę inaczej.

Co dalej

Jeśli chcesz przejść ten temat krok po kroku, od segmentacji po projekt końcowy z planem konta dla jednego klienta, zajrzyj do kursu o obsłudze klienta B2B. Jeśli szkolisz cały zespół, sprawdź pakiety od 5 osób na stronie Kursy dla firm.

Ten artykuł to materiał edukacyjny, nie porada prawna ani konsultacja specjalisty.

Najczęściej zadawane pytania

Obsługa klienta B2B: co to jest?

To prowadzenie relacji z organizacją, która kupuje na fakturę, zwykle wielokrotnie i przy udziale kilku osób. Opiekun dba o to, żeby każda z nich dostawała potrzebne informacje, a klient miał stały punkt kontaktu.

Czym obsługa klienta B2B różni się od B2C?

W B2B o zakupie decyduje więcej osób, decyzja trwa dłużej, zakupy się powtarzają, a klient ma stałego opiekuna. W B2C klient zwykle decyduje sam i szybko, a relacja częściej kończy się na pojedynczej transakcji.

Key account manager: kto to i czym się zajmuje?

To opiekun kluczowych klientów firmy. Prowadzi relację i rozwój konta: zna osoby decyzyjne u klienta, pilnuje planu konta, rytmu kontaktów i odnowień umów. Dokładny zakres ról ustala każda firma sama.

Customer success manager po polsku: kim jest?

W polskich firmach bywa nazywany opiekunem sukcesu klienta. Dba o to, żeby klient faktycznie korzystał z produktu i osiągał z niego korzyści. Zakres obowiązków może się różnić w zależności od firmy.

Umowa SLA: co to jest?

To ustalenia o poziomie usługi: czas reakcji, czas rozwiązania, godziny pracy, raportowanie i konsekwencje niedotrzymania ustaleń. Zapisy o rabatach, karach i odpowiedzialności powinien sprawdzić prawnik. To nie jest porada prawna.

Udostępnij artykuł

Polecane kursy